BAHÇELİ’DEN 100 İL 1000 İLÇE PLANI: TÜRKİYE’NİN İDARİ HARİTASI DEĞİŞEBİLİR

Proje kapsamında 19 yeni il ve 78 yeni ilçe kurulması öngörülürken, il statüsüne yükseltilecek ilçelerin hangi kriterlere göre belirleneceği de açıklandı. Bahçeli, nihai kararın ilgili devlet kurumlarının değerlendirmeleri ve Türkiye Büyük Millet Meclisi'nin (TBMM) kararıyla şekilleneceğini belirtti.

YENİ İDARİ HARİTA GÜNDEMDE

MHP Genel Başkanı Devlet Bahçeli, Türkgün gazetesine verdiği röportajda projenin yalnızca yeni iller oluşturulmasından ibaret olmadığını, Türkiye'nin kamu yönetimi anlayışında daha geniş kapsamlı bir değişimi hedeflediğini anlattı.

Bahçeli'ye göre artan nüfus, değişen demografik yapı, hızlı şehirleşme, ekonomik gelişmeler ve teknolojik dönüşüm, mevcut mülki idari yapının yeniden değerlendirilmesini gerekli kılıyor. Bu nedenle merkezi yönetimden yerel yönetimlere kadar kamu hizmetlerinin sunuluş biçiminin günümüz koşullarına uygun hale getirilmesi amaçlanıyor.

19 YENİ İL VE 78 YENİ İLÇE ÖNGÖRÜLÜYOR

Projenin en dikkat çekici bölümünü, Türkiye'nin il ve ilçe sayısında yapılması planlanan artış oluşturuyor.

MHP'nin hazırladığı çalışma kapsamında 19 yeni il ve 78 yeni ilçe kurulması öngörülüyor. Böylece projenin hayata geçirilmesi halinde Türkiye'nin il sayısının 81'den 100'e, ilçe sayısının ise 922'den 1000'e çıkarılması hedefleniyor.

Ancak yeni il ve ilçelerin belirlenmesinde yalnızca nüfus büyüklüğünün esas alınmayacağı ifade ediliyor. İl olma potansiyeli taşıyan ilçelerin ekonomik, sosyal, coğrafi ve stratejik özellikleri birlikte değerlendirilecek.

Bahçeli, il statüsü kazanacak yerlerin belirlenmesine ilişkin şu kriterleri sıraladı:

• Nüfus büyüklüğü ve demografik yapı

• Ekonomik gelişme potansiyeli

• Coğrafi konum ve ulaşım imkânları

• Kamu hizmetlerine erişimde yaşanan sıkıntılar

• Stratejik konum ve bölgesel önem

• Sosyal ve ekonomik gelişmişlik düzeyi

Bu ölçütlerin ilgili devlet kurumları tarafından değerlendirilmesi ve ortak bir mutabakat oluşturulması öngörülüyor.

İL OLACAK İLÇELERİ TBMM BELİRLEYECEK

Bahçeli'nin açıklamasında öne çıkan önemli başlıklardan biri de karar sürecinin nasıl işleyeceği oldu.

MHP Genel Başkanı, il statüsüne yükseltilmesi düşünülen ilçelerin nihai olarak Türkiye Büyük Millet Meclisi tarafından belirleneceğini vurguladı.

Bahçeli, konuyla ilgili değerlendirmesinde şu ifadeleri kullandı:

"İl yapılacak ilçeler, nihayetinde il olma potansiyeli taşıyan ilçelerimiz arasından, devletimizin ilgili kurumlarının belirlenen nesnel ölçütler doğrultusunda ortaya koyacağı mutabakatla TBMM tarafından belirlenecektir."

MHP'nin, il yapılması uygun görülen ilçeler ile ilçe statüsüne geçirilmesi değerlendirilen beldelere yönelik bir kanun teklifini ilerleyen dönemde gündeme getirebileceği de açıklandı.

Dolayısıyla proje henüz yürürlüğe girmiş bir idari değişiklik değil. Hangi ilçelerin il, hangi beldelerin ilçe olacağı konusunda kesinleşmiş bir liste de bulunmuyor.

BEŞ TEMEL İLKE ÜZERİNE KURULU YENİ YÖNETİM ANLAYIŞI

Bahçeli, projenin yalnızca mülki idari sınırların değiştirilmesiyle sınırlı olmadığını belirterek Cumhuriyet'in ikinci yüzyılında devlet yönetiminin daha etkin ve verimli hale getirilmesi için beş temel ilkeye dikkat çekti.

Bu ilkeler şöyle sıralandı:

1. DENGE VE UYUM: Yasama, yürütme ve yargı faaliyetleri arasında denge ve uyumun sağlanması, kamu yönetiminde şeffaflık, verimlilik ve liyakat esaslarının güçlendirilmesi.

2. YETKİ VE MEŞRUİYET: Merkezi yönetimden taşra teşkilatlarına kadar devletin bütün unsurlarının koordinasyon içerisinde çalışması ve yetki sınırlarının hukuki çerçevede belirlenmesi.

3. ADALET VE HAKKANİYET: Kamu yönetiminde hukuka bağlılık, adil uygulamalar ve hakkaniyet anlayışının esas alınması.

4. GÜVEN VE REFAH: Kamu yararının ön planda tutulması, vatandaşların ihtiyaç ve beklentilerinin karşılanması.

5. KURUMSAL YAPININ GELİŞTİRİLMESİ: Değişen dünyanın ihtiyaçlarına uyum sağlayabilecek, teknolojik gelişmeleri takip eden ve kurumsal kapasitesi güçlü bir yönetim sisteminin oluşturulması.

Bahçeli, bu beş ilkenin Türkiye'nin idari yapılanmasında gerçekleştirilecek düzenlemelerin temelini oluşturacağını ifade etti.

CUMHURBAŞKANLIĞI HÜKÜMET SİSTEMİYLE UYUM VURGUSU

Bahçeli'nin açıklamalarında öne çıkan bir diğer konu ise kamu yönetiminin mevcut hükümet sistemiyle uyumlu hale getirilmesi oldu.

Türkiye'nin 2017 yılında gerçekleştirilen anayasa değişikliği sonrasında Cumhurbaşkanlığı Hükümet Sistemi'ne geçtiğini hatırlatan Bahçeli, bu değişimin ardından idari yapılanmanın da yeni dönemin ihtiyaçlarına göre değerlendirilmesi gerektiğini belirtti.

Merkezi yönetim, taşra teşkilatları, bürokrasi ve mahalli idareler arasında görev ve sorumluluk dağılımının daha işlevsel hale getirilmesi gerektiğini kaydeden Bahçeli, kurumlar arasındaki yetki çatışmalarının önlenmesine de dikkat çekti.

Yeni teknolojilerin kamu yönetimine kazandırılması, vatandaşlarla kamu kurumları arasındaki iletişimin geliştirilmesi ve hizmet süreçlerinin hızlandırılması da önerilen düzenlemeler arasında yer aldı.

TERÖRSÜZ TÜRKİYE SÜRECİYLE İLİŞKİLENDİRDİ

Bahçeli, idari yapılanmaya ilişkin düzenlemelerin toplumsal huzur, istikrar ve refah açısından da önem taşıdığını dile getirdi.

Kamu hizmetlerinin daha etkin yürütülmesinin, devletin taşra teşkilatlarının güçlendirilmesinin ve vatandaşların ihtiyaçlarına daha hızlı cevap verilmesinin önemine işaret eden Bahçeli, bu düzenlemelerin Terörsüz Türkiye süreciyle birlikte oluşturulmak istenen huzur ve istikrar ortamının kalıcı hale getirilmesine katkı sağlayacağını savundu.

Bu çerçevede projenin ekonomik ve sosyal ihtiyaçların yanı sıra devletin kurumsal yapısının geliştirilmesini de kapsadığı belirtildi.

SADECE İL SAYISINI ARTIRMAK DEĞİL, YÖNETİMİ YENİDEN DÜZENLEMEK

Bahçeli, 100 İl 1000 İlçe projesini Türk ve Türkiye Yüzyılı'nın idari vizyonu olarak tanımladı. Çalışmada istatistiki verilerle sosyopolitik ve sosyoekonomik koşulların birlikte değerlendirildiğini belirten MHP Genel Başkanı, Türkiye'nin büyüme ve kalkınma hedefleri doğrultusunda idari yapının da yenilenmesi gerektiğini ifade etti.

Projenin hayata geçirilmesi durumunda yalnızca yeni il ve ilçeler oluşturulmayacak; kamu kurumlarının yapılanması, yerel hizmetlerin sunumu, bürokratik süreçler ve merkezi yönetimle yerel yönetimler arasındaki işleyiş de yeniden ele alınabilecek.

GÖZLER ŞİMDİ MECLİS'E GELECEK DÜZENLEMEDE

Bahçeli'nin açıklamasıyla yeniden gündeme gelen 100 İl 1000 İlçe projesinde bundan sonraki süreçte ilgili kurumların değerlendirmeleri ve hazırlanabilecek kanun teklifi önem taşıyacak.

Özellikle hangi ilçelerin il statüsüne yükseltileceği, hangi beldelerin ilçe olacağı ve yeni idari yapılanmanın nasıl şekilleneceği merak konusu.

19 yeni il ve 78 yeni ilçe hedefi, Türkiye'nin idari haritasına ilişkin tartışmaları yeniden gündemin üst sıralarına taşırken, nihai kararın TBMM'de yapılacak yasal düzenlemeyle verilmesi bekleniyor.