PİYASALARDA SAVAŞ, FAİZ VE YAPAY ZEKA GERİLİMİ

Yapay zekâ şirketlerinin kârlılığının sürdürülebilirliğine yönelik soru işaretleri teknoloji hisseleri üzerinde baskı oluştururken, Orta Doğu’daki gelişmeler enerji piyasalarının odağında kalmayı sürdürüyor. Avrupa ve Asya borsalarında da farklı yönlerde hareketler görülüyor. Türkiye’de ise Borsa İstanbul’un performansı, döviz kuru ve açıklanacak ekonomik veriler yakından izleniyor.

PİYASALARIN GÖZÜ ORTA DOĞU’DA

Küresel yatırımcıların gündeminde Orta Doğu’daki gelişmeler ve ABD ile İran arasındaki temasların nasıl sonuçlanacağı bulunuyor. Diplomatik girişimlerin sürmesine karşın bölgedeki gerilim, enerji tedarikinin güvenliği konusunda belirsizlik yaratıyor.

ABD Başkanı Donald Trump’ın İran’a yönelik açıklamaları ve Hürmüz Boğazı çevresindeki gelişmeler, petrol fiyatlarının seyrinde etkili oluyor. Boğazdan geçen enerji sevkiyatında yaşanabilecek aksaklıklar, yalnızca petrol piyasasını değil, küresel enflasyon ve ekonomik büyüme beklentilerini de etkileyebilecek riskler arasında yer alıyor.

İran’ın petrol ihracatında ve enerji kaynaklarına erişiminde yaşadığı sorunların ülke ekonomisi üzerindeki baskıyı artırdığı değerlendirilirken, ekonomik baskıların siyasi ve askerî gelişmeleri nasıl etkileyeceği henüz netlik kazanmış değil. Bu nedenle yatırımcılar, açıklamaların yanı sıra sahadaki gelişmeleri de yakından takip ediyor.

PETROL 100 DOLARIN ÜZERİNDE KALDI

Enerji arzına yönelik endişeler petrol fiyatlarında sert hareketlere neden oluyor. Aralık vadeli Brent petrolün varil fiyatı önceki işlem gününde 104 doların üzerine çıktıktan sonra yeni günde yaklaşık yüzde 1,4 gerileyerek 102,8 dolar seviyesine indi.

Fiyatlardaki geri çekilmeye rağmen petrolün 100 doların üzerinde kalması, enerji maliyetlerine ilişkin baskının devam ettiğini gösteriyor. Petrol fiyatlarındaki yükselişin uzun süreli olması, taşımacılıktan üretime kadar pek çok alanda maliyetleri artırabilir. Bu durum, enflasyonla mücadele eden merkez bankalarının kararlarını da zorlaştırabilir.

Hürmüz Boğazı’ndaki gelişmelerin yanı sıra enerji arzını etkileyebilecek diğer riskler de piyasaların gündeminde bulunuyor. Petrol fiyatlarının önümüzdeki dönemdeki yönü, jeopolitik gelişmeler ve arz koşullarının seyrine bağlı olacak.

FED’DEN FAİZ ARTIŞI İHTİMALİNİ GÜNDEMDE TUTAN MESAJLAR

Enerji fiyatlarının enflasyonu yeniden yükseltme ihtimali, ABD Merkez Bankasının para politikasına ilişkin beklentileri etkiliyor. Fed Yönetim Kurulu Üyesi Christopher Waller, ekonomik verilerin beklentiler doğrultusunda gelmesi durumunda enflasyonu yüzde 2 hedefine daha hızlı yaklaştırmak için ilave faiz artışlarının gerekebileceğini belirtti.

Waller, faiz artışlarının art arda yapılan toplantılarda gerçekleşmesinin zorunlu olmadığını, ancak uygun bir süre içinde uygulanabileceğini ifade etti. St. Louis Fed Başkanı Alberto Musalem de enflasyonu hedefe döndürmek için para politikasının daha fazla sıkılaştırılmasının gerekebileceğine işaret etti.

Fed yetkililerinden gelen bu açıklamalar, faizlerin uzun süre yüksek kalabileceği yönündeki beklentileri güçlendiriyor. Faiz oranlarına ilişkin beklentiler, hisse senedi piyasalarının yanı sıra dolar, altın ve tahvil fiyatları üzerinde de belirleyici oluyor.

ABD’nin 10 yıllık Hazine tahvil faizi önceki gün yaklaşık 5 baz puan gerileyerek yüzde 5,24’e indi. Yeni işlem gününde ise yüzde 5,22 seviyesinde seyretti. Dolar endeksi de yüzde 0,1 düşüşle 102 seviyesine geriledi.

ALTIN YÜKSELİRKEN ABD BORSALARINDA AYRIŞMA YAŞANDI

Tahvil faizlerindeki düşüş ve dolar endeksindeki zayıflamayla altının ons fiyatı yaklaşık yüzde 1,2 yükselerek 4 bin 184 dolar seviyesine çıktı. Altındaki yükselişte, küresel belirsizlikler ve faiz beklentilerindeki değişim etkili oldu.

ABD borsalarında ise teknoloji hisselerindeki kayıplar öne çıktı. S&P 500 endeksi yüzde 0,47, Nasdaq endeksi yüzde 1,25 gerilerken Dow Jones endeksi yüzde 0,10 yükseldi.

Borsalardaki ayrışma, yatırımcıların şirketlerin gelecekteki kazançlarına ilişkin beklentilerini yeniden değerlendirdiğini gösteriyor. Özellikle yapay zekâ alanında yüksek büyüme beklentileriyle değer kazanan şirketlerin gelir ve kârlılık performansları, önümüzdeki bilanço döneminde daha yakından izlenecek.

YAPAY ZEKÂ ŞİRKETLERİNİN KÂRLILIĞI SORGULANIYOR

Teknoloji piyasalarında yapay zekâ yatırımlarının karşılığının ne ölçüde alınabileceği tartışılıyor. OpenAI’ın yıllık gelir hedeflerine ulaşmasına yönelik soru işaretleri, şirketle büyük ölçekli iş anlaşmaları bulunan Oracle’ın hisselerine de yansıdı.

Oracle hisseleri yaklaşık yüzde 5,5 değer kaybederken yapay zekâ bağlantılı diğer şirketlerde de düşüşler görüldü. Bu hareket, yatırımcıların yalnızca yapay zekâ teknolojisinin büyüme potansiyeline değil, bu alandaki yatırımların ne zaman ve ne ölçüde kâra dönüşeceğine de odaklandığını ortaya koydu.

Önümüzdeki hafta hızlanması beklenen bilanço sezonunda açıklanacak finansal sonuçlar, teknoloji sektörünün geleceğine ilişkin beklentiler açısından önem taşıyor. Gelir artışının yanı sıra kârlılık, yatırım harcamaları ve gelecek dönem tahminleri de hisse fiyatlarının yönünü belirleyebilir.

AVRUPA BORSALARINDA ENERJİ VE BÜYÜME ENDİŞESİ

Avrupa piyasalarında önceki işlem gününde genel olarak negatif bir görünüm izlendi. Enerji maliyetlerindeki artış, tahvil piyasalarındaki satış baskısı ve bölgedeki ekonomik görünüm yatırımcıların kararlarını etkiledi.

İngiltere’de FTSE 100 endeksi yüzde 0,16, İtalya’da FTSE MIB 30 endeksi yüzde 1,35, Almanya’da DAX 40 endeksi yüzde 1,18 ve Fransa’da CAC 40 endeksi yüzde 0,51 geriledi.

Almanya’da ağustos ayı ihracatı aylık bazda yüzde 0,8 azalırken ithalat yüzde 0,9 arttı. Ülkenin dış ticaret fazlası 19,5 milyar avroya geriledi. Almanya’nın ABD’ye ihracatında da aylık bazda yüzde 6,3 düşüş kaydedildi.

Buna karşın Alman hükümeti, ekonomik büyüme tahminini bu yıl için daha önce açıkladığı yüzde 0,5 seviyesinden yüzde 1,3’e yükseltti. Bu revizyon, Avrupa’nın en büyük ekonomisine ilişkin beklentilerde iyileşmeye işaret etse de enerji maliyetleri ve dış talep riskleri önemini koruyor.

İngiltere Merkez Bankası Başkanı Andrew Bailey de küresel finansal sistemin dayanıklılığını koruduğunu, ancak yeni şoklara karşı hazırlıklı olunması gerektiğini vurguladı. Bailey, Orta Doğu’daki gelişmelerin büyüme, enflasyon ve faiz oranları üzerinde önemli belirsizlikler yarattığına dikkat çekti.

ASYA PİYASALARINDA TEKNOLOJİ VE ALTIN HİSSELERİ ÖNE ÇIKTI

Asya borsalarında enerji maliyetleri ve yapay zekâ şirketlerinin kârlılığına ilişkin endişeler risk iştahını sınırladı. Japonya’da teknoloji hisselerindeki gerileme dikkat çekerken, Çin ve Hong Kong’da altın madenciliği şirketlerinin hisselerinde yükseliş görüldü.

Hong Kong’da Zijin Gold International hisseleri yüzde 5, Zhaojin Mining hisseleri yüzde 3,45 yükseldi. Çin’de Chifeng Gold yüzde 3,01, Shandong Gold ise yüzde 3 değer kazandı.

Kapanışa yakın işlemlerde Japonya’nın Nikkei 225 endeksi yüzde 0,1, Çin’in Şanghay bileşik endeksi yüzde 0,6 geriledi. Hong Kong Hang Seng endeksi ise yüzde 1,2 yükseldi.

Japonya’da açıklanan verilerde hanehalkı harcamalarının ağustos ayında yıllık bazda yüzde 3,1 azaldığı görüldü. Bu veri, bölgedeki tüketim görünümünün de yatırımcılar tarafından yakından takip edildiğini ortaya koydu.

BORSA İSTANBUL’DA YÜKSELİŞ, DOLAR/TL’DE HAREKETLİLİK

Yurt içinde Borsa İstanbul’da BIST 100 endeksi önceki işlem gününü yüzde 0,75 artışla 12.213,58 puandan tamamladı. BIST 30 endeksine dayalı ekim vadeli kontrat ise akşam seansında normal seans kapanışına göre yatay seyretti.

Hazine ve Maliye Bakanı Mehmet Şimşek, Ekonomi ve Finansta Millî Vizyon Zirvesi’nde yaptığı açıklamada, Tasarruf Mevduatı Sigorta Fonu (TEFAS) sistemine açık 17 fonun tasfiye edildiğini ve 43 bin fon katılımcısının parasının ilgili bankalara aktarıldığını bildirdi.

Dolar/TL kuru önceki günü 49,2630 seviyesinden tamamlarken yeni işlem gününde bankalararası piyasada 49,3420 seviyesinde işlem gördü.

Yurt içi piyasaların odağında ağustos ayı sanayi üretimi verisi bulunuyor. Yatırımcılar, açıklanacak verilerin ekonomik aktiviteye ilişkin vereceği sinyalleri ve küresel piyasalardaki gelişmelerin Borsa İstanbul’a olası etkilerini izleyecek.

PİYASALAR BUGÜN HANGİ VERİLERE ODAKLANACAK?

Günün ekonomik veri takviminde Japonya, Türkiye ve ABD’den gelecek açıklamalar öne çıkıyor. Japonya’da makine siparişleri, Türkiye’de sanayi üretimi, ABD’de ise tüketici güveni ve enflasyon beklentileri takip edilecek.

Analistler, teknik açıdan BIST 100 endeksinde 12.300 ve 12.400 puan seviyelerini direnç, 12.100 ve 12.000 puan seviyelerini destek olarak değerlendiriyor. Bu seviyelerin, piyasa koşulları ve işlem hacmiyle birlikte izlenmesi gerektiği belirtiliyor.

Küresel piyasalarda önümüzdeki dönemin yönünü; Orta Doğu’daki gelişmeler, petrol fiyatlarının seyri, Fed’in faiz politikasına ilişkin mesajlar ve şirket bilançoları belirleyecek. Yatırımcılar açısından belirsizlikler sürerken, ekonomik veriler ve şirketlerin gerçek performansı piyasa hareketlerinin temel belirleyicileri olmaya devam edecek.