TARİHİN İZİNDE BÜYÜK GERİ DÖNÜŞ

Türkiye’nin yurt dışına kaçırılan kültür varlıklarını geri getirmeye yönelik çalışmaları kapsamında ABD’den iadesi sağlanan 100 tarihi eser, İstanbul Arkeoloji Müzeleri’nde düzenlenen törenle tanıtıldı.

Kültür ve Turizm Bakanı Mehmet Nuri Ersoy ile Manhattan Bölge Savcı Yardımcısı Matthew Bogdanos’un katıldığı törende, Türkiye’ye geri kazandırılan eserlerin tarihsel ve kültürel önemi vurgulandı. Program kapsamında ayrıca Anadolu’nun kültürel mirasının yasa dışı yollarla yurt dışına çıkarılmasına dikkat çeken “Kaçış Yok: Boubon” sergisi de ziyaretçilere açıldı.

Türkiye’ye iade edilen koleksiyon, farklı dönemlere ve antik yerleşimlere ait önemli arkeolojik eserlerden oluşuyor. Eserlerin yeniden Anadolu topraklarına kazandırılması, kültürel mirasın korunması ve uluslararası iş birliği açısından önemli bir gelişme olarak değerlendiriliyor.

HOROZTEPE’DEN 40, DÜVER’DEN 44 TARİHİ ESER

ABD’den Türkiye’ye getirilen koleksiyonun önemli bölümünü Tokat ve Burdur çevresindeki antik yerleşimlerden çıkarılan eserler oluşturuyor.

Tokat’ın Horoztepe bölgesinden MÖ 2300-2000 yıllarına tarihlenen 40 eser Türkiye’ye iade edildi. Koleksiyonda ayrıca Burdur’daki antik Düver yerleşiminden MÖ 700-480 dönemine ait 44 pişmiş toprak mimari panel bulunuyor.

İade edilen diğer eserler arasında antik Afrodisias kentinden bir portre, tiyatro maskeleri ve tanrıça figürlerini betimleyen heykelcikler de yer alıyor.

Farklı dönemlere ait bu eserler, Anadolu’nun tarihsel zenginliğini ve geçmiş uygarlıkların sanatsal üretimini yansıtan önemli kültür varlıkları arasında bulunuyor.

ERSOY: BİLİMSEL ARAŞTIRMALAR VE ULUSLARARASI İŞ BİRLİĞİ BELİRLEYİCİ

Kültür ve Turizm Bakanı Mehmet Nuri Ersoy, eserlerin tespit edilmesi ve Türkiye’ye iade edilmesi sürecinde bilimsel araştırmaların, arşiv belgelerinin ve uluslararası iş birliğinin büyük önem taşıdığını vurguladı.

Eserlerin hangi bölgeden çıkarıldığının belirlenmesinde arkeolojik veriler ve tarihsel kayıtların önemli rol oynadığını belirten Ersoy, bu süreçte katkı sunan araştırmacılara, gazetecilere ve yerel halka teşekkür etti.

Kültür varlıklarının kökeninin doğru şekilde belirlenmesi, yasa dışı yollarla yurt dışına çıkarılan eserlerin tespit edilmesi ve hukuki süreçlerin yürütülmesi açısından kritik önem taşıyor.

BOUBON’UN KAYIP BRONZ HEYKELLERİNE UZANAN MÜCADELE

Tanıtımı yapılan “Kaçış Yok: Boubon” sergisinin en dikkat çekici bölümlerinden birini, Burdur’daki antik Boubon kentinden yasa dışı kazılarla çıkarılan bronz heykeller oluşturuyor.

1960’lı yıllarda Boubon Antik Kenti’nde gerçekleştirilen yasa dışı kazılar sırasında çıkarılan bronz heykeller, daha sonra parçalara ayrılarak farklı ülkelerdeki koleksiyonlara dağıtıldı. Yıllar boyunca sürdürülen araştırmalar, bu eserlerin Anadolu’daki kökenlerinin ortaya çıkarılmasında önemli rol oynadı.

Arkeolog Prof. Dr. Jale İnan’ın öncülük ettiği çalışmalar, bilimsel incelemeler ve arkeolojik analizlerle desteklendi. Yapılan araştırmalar sayesinde heykellerin Boubon ile bağlantısı ortaya konuldu ve eserlerin Türkiye’ye iadesi için yürütülen süreçlere önemli katkı sağlandı.

Kültür ve Turizm Bakanı Ersoy, 2023 yılında yeniden başlatılan Boubon Antik Kenti kazılarının halen devam ettiğini belirtti. Böylece bölgenin tarihsel geçmişine ilişkin araştırmaların sürdüğü ve yeni bulguların ortaya çıkarılmasının hedeflendiği ifade edildi.

ABD’DE 6 BİN 452 YAĞMALANMIŞ ESER ELE GEÇİRİLDİ

Törende konuşan Manhattan Bölge Savcı Yardımcısı Matthew Bogdanos da kültür varlığı kaçakçılığıyla mücadele kapsamında yürütülen çalışmalara ilişkin bilgi verdi.

Bogdanos, New York’taki Antik Eser Kaçakçılığı Birimi tarafından yürütülen operasyonlar sonucunda Türkiye kökenli 276 eser de dahil olmak üzere toplam 6 bin 452 yağmalanmış antik eserin ele geçirildiğini açıkladı.

Bu rakamlar, yasa dışı kültür varlığı ticaretinin uluslararası boyutunu ve eserlerin kaynak ülkelerine geri kazandırılması için yürütülen çalışmaların kapsamını ortaya koyuyor.

Bogdanos, kültürel mirasın korunmasının yalnızca devletlerin değil, uluslararası sanat piyasasında faaliyet gösteren tüm kurum ve kişilerin sorumluluğunda olduğunu belirtti.

MÜZELER VE KOLEKSİYONCULARA KÖKEN ARAŞTIRMASI ÇAĞRISI

Kültür varlığı kaçakçılığıyla mücadelede müzelerin, müzayede evlerinin, sanat galerilerinin ve özel koleksiyon sahiplerinin daha dikkatli hareket etmesi gerektiği vurgulandı.

Özellikle satın alınan veya sergilenen eserlerin geçmişinin, hangi kazı alanından çıkarıldığının ve mülkiyet kayıtlarının doğrulanması büyük önem taşıyor.

Bir eserin gerçek kökeninin araştırılması ve belgelenmesi, yasa dışı ticaretin önlenmesinde temel sorumluluklardan biri olarak öne çıkıyor. Uluslararası iş birliğiyle yürütülen iade süreçleri ise geçmişte yasa dışı yollarla farklı ülkelere götürülen kültür varlıklarının yeniden ait oldukları topraklara dönmesini sağlıyor.

ANADOLU’NUN TARİHİ MİRASI YENİDEN KENDİ TOPRAKLARINDA

İstanbul Arkeoloji Müzeleri’nde tanıtılan 100 eser, Türkiye’nin kültürel mirasını koruma ve yurt dışına kaçırılan tarihi varlıkları geri kazanma mücadelesinin yeni bir halkasını oluşturdu.

Horoztepe’den Düver’e, Afrodisias’tan Boubon’a uzanan bu eserler, Anadolu’nun farklı uygarlıklarına ait tarihsel izleri yeniden görünür kılıyor.

Törende her iki yetkili de kaçırılan tarihi eserlerin iadesinin yalnızca bir mülkiyet meselesi olmadığını, insanlığın ortak kültürel mirasının korunması açısından da büyük önem taşıdığını vurguladı.

Türkiye’nin yürüttüğü iade çalışmaları, kültür varlığı kaçakçılığıyla mücadelede bilimsel araştırmaların, hukuki girişimlerin ve uluslararası dayanışmanın önemini bir kez daha ortaya koydu.