TARLADA UCUZ, PAZARDA CEP YAKIYOR

Aynı ürünün üreticiden çıktıktan sonra yaklaşık 9-10 kat daha yüksek fiyatla satışa sunulması, tarımsal ürünlerde üretici ile tüketici arasındaki fiyat makasının boyutunu bir kez daha gündeme taşıdı.

ÜRETİCİNİN ELİNE 5 LİRA GEÇİYOR

Antalya’nın tarımsal üretim merkezlerinde hasat edilen mürdüm eriği, üreticiden kilogram başına yaklaşık 5 liradan çıkıyor. Bahçede yetiştirilen ürünün hasadı, ayıklanması ve satışa hazırlanması aşamalarında üreticinin önemli bir emek verdiği belirtiliyor.

Ancak üreticinin karşılaştığı tablo yalnızca satış fiyatıyla sınırlı değil. Gübre, zirai ilaç, sulama, işçilik, kasa, taşıma ve diğer üretim giderleri, meyve üreticisinin maliyetlerini önemli ölçüde artırıyor.

Bu nedenle üreticinin 5 liraya gerçekleştirdiği satıştan elde ettiği gelir ile ürünün tüketiciye ulaştığı fiyat arasında oluşan büyük fark, tarımsal üretimde yaşanan ekonomik sorunların önemli başlıklarından biri olarak öne çıkıyor.

PAZARDA FİYAT 50 LİRAYA ÇIKIYOR

Tarladan yaklaşık 5 liraya çıkan mürdüm eriğinin pazarlarda 50 liraya kadar yükselmesi, fiyat zincirindeki farkı açık biçimde ortaya koyuyor. Marketlerde ise kilogram fiyatının 45 liraya kadar çıktığı görülüyor.

Böylece üreticinin elinden çıkan ürün ile tüketicinin satın aldığı fiyat arasında kilogram başına 40 ila 45 liraya varan fark oluşuyor.

Özellikle temel gıda harcamalarının arttığı bir dönemde meyve fiyatlarındaki bu değişim, vatandaşın alışveriş tercihlerini de etkiliyor. Yaz aylarında bol miktarda tüketilen meyveler, üretim döneminde uygun fiyatla satılmasına rağmen pazar ve market raflarında daha yüksek maliyetle tüketicinin karşısına çıkıyor.

FİYAT FARKINDA ZİNCİRİN TÜM HALKALARI ETKİLİ

Tarladan sofraya ulaşan bir tarım ürününün fiyatı yalnızca üretim maliyetlerinden oluşmuyor. Hasat sonrasında ürünün toplanması, sınıflandırılması, ambalajlanması, depolanması, nakliyesi ve satış noktalarına ulaştırılması gibi birçok aşama fiyatın oluşumunda rol oynuyor.

Ancak mürdüm eriğinde 5 liradan 50 liraya uzanan fiyat farkı, zincirin hangi aşamalarında ne kadar maliyet oluştuğu sorusunu da beraberinde getiriyor.

Üreticinin düşük fiyattan satış yapmak zorunda kalması, tüketicinin ise yüksek fiyat ödemesi, tarım sektöründe fiyat oluşumunun daha yakından takip edilmesi gerektiğini gösteriyor.

ÜRETİCİ KAZANMALI, TÜKETİCİ DE UYGUN FİYATA ALMALI

Tarım sektörünün sürdürülebilirliği açısından üreticinin emeğinin karşılığını alması kadar tüketicinin de ürüne makul fiyatlarla ulaşabilmesi önem taşıyor.

Mürdüm eriğinde ortaya çıkan tablo, üretici fiyatı ile tüketici fiyatı arasındaki farkın azaltılması gerektiğini yeniden gündeme getiriyor. Üreticinin daha güçlü bir pazarlık konumuna sahip olması, aracı maliyetlerinin kontrol edilmesi ve tarladan sofraya uzanan zincirin daha şeffaf hale getirilmesi, fiyat istikrarı açısından önem taşıyor.

Antalya’da tarlada kilogramı yaklaşık 5 liradan alıcı bulan mürdüm eriğinin pazarda 50 liraya kadar çıkması, üretici ile tüketici arasındaki fiyat makasının ne kadar açılabildiğini gözler önüne seriyor.

Ortaya çıkan tablo, yalnızca mürdüm eriğinin değil, tarımsal ürünlerin tamamında “üretici ne kazanıyor, tüketici ne ödüyor?” sorusunun daha sık sorulması gerektiğini gösteriyor.