AKDENİZ'DEN AVRUPA'YA MİRAS BAŞARISI

Akdeniz Üniversitesi Fen Fakültesi Uzay Bilimleri ve Teknolojileri Bölümü Öğretim Üyesi Doç. Dr. Nusret Demir'in yürütücüleri arasında bulunduğu "Kültürel Miras Alanlarında Deprem Hasarının Değerlendirilmesi" projesi, Avrupa Miras Ödülleri/Europa Nostra Ödülleri 2026 kapsamında "Yurttaş Katılımı ve Farkındalık Yaratma" kategorisinde ödüle layık görüldü.

6 Şubat 2023 depremlerinin ardından başlatılan proje, afet bölgesindeki tarihi ve arkeolojik alanların durumunu hızlı şekilde tespit etmek amacıyla hayata geçirildi. Aralarında arkeologlar, mimarlar, mühendisler ve öğrencilerin bulunduğu 50'den fazla gönüllü, kültürel mirasın korunması için ortak bir çalışma yürüttü.

18 ÜLKEDEN 30 PROJE ARASINA GİRDİ

Avrupa Komisyonu ve Europa Nostra tarafından düzenlenen ödül programında, 18 ülkeden 30 örnek proje ödüle değer bulundu. Türkiye'den katılan proje, Avrupa Birliği fonu almadan elde ettiği başarıyla dikkat çeken çalışmalar arasında yer aldı.

Ege Üniversitesi'nden Prof. Dr. Çiler Çilingiroğlu'nun sosyal medya üzerinden yaptığı çağrıyla başlayan süreç, Doç. Dr. Nusret Demir'in de dahil olmasıyla kısa sürede ulusal ve uluslararası ölçekte bir iş birliğine dönüştü.

NASA VERİLERİYLE 1.500'DEN FAZLA ALAN İNCELENDİ

Tamamen gönüllü emekle ve sıfır bütçeyle yürütülen projede, sahadan gelen bilgiler uydu görüntüleriyle birleştirildi. NASA/Caltech ARIA Laboratuvarı'nın uydu tabanlı verileri kullanılarak, Göbekli Tepe, Nemrut Dağı, Arslantepe ve Diyarbakır Kalesi'nin de aralarında bulunduğu 1.500'den fazla kültürel miras alanı analiz edildi.

Araştırmalar sonucunda Osmanlı dönemi yapılarının depremden daha fazla etkilendiği, tarih öncesi höyüklerin ise sismik hareketlere karşı daha yüksek dayanıklılık gösterdiği tespit edildi.

"DÜNYAYA ÖRNEK OLABİLECEK BİR MODEL"

Europa Nostra Jürisi, projeyi değerlendirirken, afet sonrası hızlı müdahale kapasitesi ile yurttaş katılımını ve açık veri kullanımını bir araya getiren yaklaşımın önemine dikkat çekti.

Jüri değerlendirmesinde, geliştirilen modelin düşük maliyetli, uygulanabilir ve dünyanın farklı afet bölgelerinde örnek alınabilecek nitelikte olduğu vurgulandı.

ÖDÜL LEFKOŞA'DA TAKDİM EDİLDİ

Europa Nostra 2026 Ödülleri, 26-30 Mayıs tarihleri arasında Güney Kıbrıs'ta düzenlenen Avrupa Kültürel Miras Zirvesi kapsamında sahiplerini buldu. Lefkoşa Belediye Tiyatrosu'nda gerçekleştirilen törende Doç. Dr. Nusret Demir ve Prof. Dr. Çiler Çilingiroğlu ödüllerini teslim aldı.

Uluslararası ödül, hem Türk bilim insanlarının afet sonrası kültürel mirasın korunmasına yönelik çalışmalarını hem de gönüllülük temelli bilimsel iş birliklerinin gücünü Avrupa çapında tescillemiş oldu.