COP31’DE YERLİ BATARYA TANITILDI
Batman Üniversitesi’nde geliştirilen ve yenilenebilir enerji kaynaklarından elde edilen ihtiyaç fazlası elektriği depolayabilen Vanadyum Redoks Akışlı Batarya, COP31 kapsamında uluslararası katılımcıların beğenisine sunuldu. Doç. Dr. Mehmet Rıda Tür tarafından geliştirilen yerli teknoloji, uzun kullanım ömrü, yüksek şarj-deşarj kapasitesi ve güvenlik özellikleriyle enerji depolama alanında yeni bir alternatif olmayı hedefliyor.
Antalya’da düzenlenen Birleşmiş Milletler İklim Değişikliği Çerçeve Sözleşmesi 31. Taraflar Konferansı (COP31), iklim değişikliğiyle mücadele kapsamında geliştirilen teknolojilere ev sahipliği yaparken Türkiye'den önemli bir bilimsel çalışma da uluslararası platformda tanıtıldı.
Batman Üniversitesi Mühendislik Mimarlık Fakültesi Elektrik Elektronik Mühendisliği Bölümü Öğretim Üyesi Doç. Dr. Mehmet Rıda Tür tarafından geliştirilen Vanadyum Redoks Akışlı Batarya, yenilenebilir enerji kaynaklarından üretilen ancak anlık olarak tüketilemeyen elektriğin depolanmasını sağlayan alternatif bir teknoloji olarak öne çıktı.
Özellikle güneş, rüzgâr ve hidroelektrik santrallerinde üretilen ihtiyaç fazlası enerjinin depolanarak talebin arttığı dönemlerde yeniden elektrik şebekesine aktarılmasını amaçlayan proje, enerji arzının sürekliliğine katkı sunmayı hedefliyor.
Batman Üniversitesinin Enerji Koordinatörlüğü bünyesinde 2024 yılında başlatılan çalışmalar sonucunda geliştirilen bataryanın prototipi, yaklaşık iki yıllık araştırma ve geliştirme sürecinin ardından tamamlandı. Proje, 9 Kasım'da COP31 katılımcılarına tanıtılarak yatırımcıların ve enerji depolama teknolojileri üzerinde çalışan araştırmacıların dikkatine sunuldu.

LİTYUM BATARYALARA ALTERNATİF YERLİ TEKNOLOJİ
Enerji depolama teknolojilerinde yaygın olarak kullanılan lityum bazlı bataryalara alternatif geliştirmek amacıyla yola çıkan Doç. Dr. Mehmet Rıda Tür, çalışmalarında Türkiye'nin yerli kaynaklarından yararlanmayı hedefledi.
Yapılan araştırmalar sonucunda yaklaşık 5 bin ppm vanadyum kaynağına erişildiğini belirten Tür, bu kaynağın enerji depolama sistemlerinde kullanılabilmesi için çeşitli bilimsel çalışmalar yürüttüklerini ifade etti.
Geliştirilen Vanadyum Redoks Akışlı Batarya, özellikle yüksek kapasiteli enerji depolama ihtiyacına yönelik tasarlandı.
Vanadyum teknolojisinin öne çıkan özellikleri arasında uzun şarj-deşarj döngüsü, yüksek depolama kapasitesi ve güvenli kullanım potansiyeli bulunuyor. Bu özelliklerin, yenilenebilir enerji üretiminin arttığı günümüzde elektrik şebekelerinin daha verimli kullanılmasına katkı sağlaması bekleniyor.

ŞARJ-DEŞARJ DÖNGÜSÜNDE 30 BİN HEDEFİ
Projenin en dikkat çekici yönlerinden biri, bataryanın şarj ve deşarj döngüsüne ilişkin açıklanan performans verileri oldu.
Doç. Dr. Mehmet Rıda Tür, yapılan çalışmalar kapsamında geliştirdikleri vanadyum bataryanın şarj-deşarj döngüsü bakımından lityum teknolojilerine göre önemli bir avantaj sunduğunu belirtti.
Tür, lityum bataryalarda yaklaşık 10 bin seviyesinde ifade edilen döngü sayısına karşılık geliştirdikleri sistemde 30 bin seviyesine ulaştıklarını söyledi.
Bu konuda değerlendirmede bulunan Tür, şu ifadeleri kullandı:
“Daha büyük hacimli bir batarya modelini oluşturup, lityuma muadil ve lityumun yerine geçecek döngü sayısı, şarj ve deşarj sayısı lityuma göre daha fazla olan bir batarya geliştirdik. Daha uzun ömürlü, lityuma göre yaklaşık 2 kat daha uzun ömürlü olan şarj ve deşarj etme süresi lityumda 10 bin iken burada 30 bin rakamına eriştik.”
Açıklanan bu değerler, projenin özellikle uzun süreli enerji depolama sistemlerinde değerlendirilmesi açısından önem taşıyor.
YANGIN VE PATLAMA RİSKİNE KARŞI GÜVENLİK AVANTAJI
Vanadyum bataryanın dikkat çeken bir diğer özelliği ise güvenlik yönü oldu.
Doç. Dr. Tür, lityum bataryalarda karşılaşılabilen yanma ve patlama risklerinin geliştirdikleri vanadyum batarya sisteminde bulunmadığını belirtti.
Enerji depolama tesislerinde güvenlik, sistemlerin uzun süreli ve kesintisiz çalışabilmesi açısından önemli bir kriter olarak değerlendiriliyor. Bu nedenle bataryanın güvenlik özelliklerinin, özellikle büyük ölçekli enerji depolama yatırımlarında önemli bir avantaj oluşturabileceği ifade ediliyor.
Bununla birlikte teknolojinin farklı kullanım alanlarında yaygınlaşabilmesi için prototip aşamasından ticari üretime geçiş, yatırım, üretim kapasitesi ve saha performansı gibi süreçlerin tamamlanması gerekiyor.
GÜNEŞ VE RÜZGÂR ENERJİSİNDE KESİNTİSİZLİK HEDEFİ
Yenilenebilir enerji kaynaklarının elektrik üretimindeki payı arttıkça enerji depolama sistemlerine duyulan ihtiyaç da büyüyor.
Güneş enerjisi santralleri gündüz saatlerinde, rüzgâr santralleri ise rüzgârın güçlü olduğu dönemlerde üretim yaparken elektrik talebi her zaman aynı seviyede gerçekleşmiyor. Üretimin tüketimi aştığı zamanlarda ortaya çıkan fazla enerjinin depolanması, ihtiyaç duyulduğunda yeniden kullanılabilmesi açısından önem taşıyor.
Doç. Dr. Tür, geliştirdikleri teknolojinin bu ihtiyaca cevap verebilecek büyük kapasiteli depolama tesislerinde kullanılmasını hedeflediklerini belirtti.
Tür, konuyla ilgili değerlendirmesinde şu ifadeleri kullandı:
“Güneş enerjisi, rüzgar enerjisi ve barajlardan elde edilen enerji ihtiyaç duyulmadığında şebekede kullanılabilir bir model oluşturmak adına büyük kapasiteli vanadyum depolama tesislerini kurabilme sonucuna vardık. Bu da elektrik şebekemizin büyük ölçüde rahatlamasını sağlayacak ve enerjinin sürekliliğini sağlayacak.”
Bu yaklaşımın hayata geçirilmesi halinde, yenilenebilir enerji kaynaklarından elde edilen elektriğin daha etkin değerlendirilmesi ve üretim-tüketim dengesinin güçlendirilmesi amaçlanıyor.
COP31’DE YATIRIMCILARIN VE ARAŞTIRMACILARIN İLGİSİNİ ÇEKTİ
Batman Üniversitesinde geliştirilen proje, COP31 kapsamında uluslararası katılımcılara tanıtılarak enerji teknolojileri alanında çalışan araştırmacılar ve yatırımcılarla buluştu.
Doç. Dr. Mehmet Rıda Tür, projenin özellikle yerli kaynak kullanımı, uzun şarj-deşarj ömrü ve güvenlik özellikleri nedeniyle ilgi gördüğünü söyledi.
Tür, COP31'deki tanıtımın ardından projeye yönelik değerlendirmelerde bulunarak şu ifadeleri kullandı:
“Projemiz yatırımcıların, bataryayla ilgili çalışan araştırmacıların ilgisini çekti çünkü vanadyumun yapı olarak yerli ve milli olması ve döngü sayısının uzun sürmesi, lityum bataryalarda olduğu gibi ısınma, patlama gibi durumlarının oluşmaması dolayısıyla tercih edilen bir batarya modeli oldu.”
COP31 gibi uluslararası iklim platformlarında bu tür teknolojilerin tanıtılması, yalnızca bilimsel çalışmaların görünürlüğünü artırmakla kalmıyor; aynı zamanda olası yatırım ve uluslararası iş birliği fırsatlarının gelişmesine de zemin hazırlıyor.
HEDEF SERİ ÜRETİM VE BÜYÜK ÖLÇEKLİ DEPOLAMA TESİSLERİ
Batman Üniversitesi Enerji Koordinatörlüğü tarafından yürütülen projede, Rektör Prof. Dr. İdris Demir'in de destekleriyle 2024 yılından bu yana çalışmalar gerçekleştirildi.
İki yıllık araştırma sürecinin ardından prototip aşamasına ulaşan bataryanın bundan sonraki hedefi ise yatırım desteğiyle seri üretime geçirilmesi.
Doç. Dr. Tür, geliştirilen ürünün ticari üretime dönüştürülmesi için yatırım desteğine ihtiyaç duyduklarını belirterek, “Ürünü bir yatırımla seri üretime dönüştürmeyi planlıyoruz.” dedi.
Seri üretim aşamasına geçilmesiyle birlikte teknolojinin daha geniş kullanım alanlarına ulaştırılması ve büyük kapasiteli enerji depolama tesislerine uyarlanması hedefleniyor.
TÜRKİYE’NİN ENERJİ DÖNÜŞÜMÜNDE DEPOLAMA TEKNOLOJİLERİ ÖNEM KAZANIYOR
Türkiye'nin yenilenebilir enerji yatırımlarını artırdığı bir dönemde, üretilen elektriğin verimli biçimde depolanması enerji politikalarının önemli başlıklarından biri haline geliyor.
Bu noktada yerli kaynaklarla geliştirilen alternatif batarya teknolojileri; enerji arz güvenliği, dışa bağımlılığın azaltılması ve yenilenebilir kaynaklardan daha yüksek verim elde edilmesi açısından önem taşıyor.
Batman Üniversitesinde geliştirilen Vanadyum Redoks Akışlı Batarya da bu alandaki yerli araştırma çalışmalarından biri olarak COP31'de uluslararası gündeme taşındı.
Projenin prototip aşamasından seri üretime geçmesi ve büyük ölçekli tesislerde uygulanabilirliğinin ortaya konulması, çalışmanın gelecekteki başarısını belirleyecek temel aşamalar olacak. Antalya'da COP31 kapsamında tanıtılan proje, Türkiye'nin enerji depolama alanında geliştirdiği bilimsel çözümlerin uluslararası platformlarda tanıtılması açısından da dikkat çekici bir örnek oluşturdu.
- #COP31
- lityum batarya
- yenilenebilir enerji
- güneş enerjisi
- rüzgar enerjisi
- enerji dönüşümü
- sürdürülebilir enerji
- Antalya COP31
- Batman Üniversitesi
- Mehmet Rıda Tür
- vanadyum batarya
- vanadyum redoks akışlı batarya
- enerji depolama teknolojileri
- yerli enerji teknolojileri