TÜRKİYE’NİN ENERJİ ROTASI DEĞİŞİYOR: HEDEF ELEKTRİKTE YÜZDE 85

Binalar, ulaşım ve sanayi sektörlerini kapsayan bu dönüşümün, fosil yakıt kullanımını ve enerji ithalatına bağımlılığı azaltma potansiyeli bulunuyor.

ELEKTRİK KULLANIMINDA BÜYÜK DÖNÜŞÜM POTANSİYELİ

Ember’in analizinde, Türkiye’nin enerji tüketiminde elektriğin payını artırabilecek mevcut teknolojiler ve atılabilecek adımlar ele alındı. Çalışmaya göre elektrikli araçlar, ısı pompaları ve elektrikli üretim sistemleri, fosil yakıtlarla çalışan teknolojilere kıyasla aynı işi daha az enerjiyle gerçekleştirebiliyor.

Türkiye’de elektriğin nihai enerji tüketimindeki payı yüzde 22 seviyesinde bulunuyor. Küresel ortalamanın yüzde 23 olduğu belirtilirken Türkiye, yüzde 28 düzeyindeki Asya ortalamasının gerisinde kalıyor.

Sektörlere göre elektrik kullanımına bakıldığında binalarda elektriğin payı yüzde 32, sanayide yaklaşık yüzde 30 seviyesinde. Ulaşım sektöründe ise bu oran henüz yüzde 1’in altında bulunuyor.

ULAŞIM VE SANAYİDE ELEKTRİFİKASYON ÖNE ÇIKIYOR

Analize göre mevcut teknolojilerle binalardaki enerji tüketiminin tamamı, ulaşımın yüzde 96’sı ve sanayinin yüzde 58’i elektriğe geçiş için uygun durumda.

Özellikle ulaşımda elektrikli araçların yaygınlaşması ve sanayide elektrikli üretim teknolojilerinin daha fazla kullanılması, enerji tüketimindeki dönüşümü hızlandırabilecek başlıklar arasında yer alıyor.

Elektrifikasyonun yaygınlaşmasıyla petrol, doğal gaz ve kömür gibi fosil yakıtlara olan ihtiyacın azaltılması ve Türkiye’nin enerji güvenliğinin güçlendirilmesi hedefleniyor.

2035 HEDEFİ İÇİN DAHA HIZLI İLERLEME GEREKİYOR

Türkiye, yenilenebilir elektrik üretiminde son yıllarda önemli bir ilerleme kaydetti. Ember’in analizine göre güneş ve rüzgar enerjisinin elektrik üretimindeki payı son 10 yılda yüzde 4,5’ten yüzde 22’ye yükseldi.

Ancak bu artışın nihai enerji tüketiminde aynı hızla karşılık bulmadığına dikkat çekildi. Elektrifikasyon oranı son 11 yılda yalnızca 1,3 puan yükseldi.

Türkiye’nin 2035 yılına kadar yüzde 35 elektrifikasyon hedefine ulaşabilmesi için ilerleme hızını önceki döneme göre yaklaşık 10 kat artırması gerektiği belirtildi. Mevcut eğilimin devam etmesi durumunda elektrifikasyon oranının 2035’te yüzde 24 seviyesinde kalabileceği öngörüldü.

KONUTLARDA ISI POMPASI HAMLESİ

Binalarda enerji tüketiminin elektrikle karşılanması, dönüşümün önemli adımlarından biri olarak öne çıkıyor. Özellikle konutlarda fosil yakıtlı ısıtma sistemlerinin ısı pompalarıyla değiştirilmesi, elektrifikasyon oranını artırabilecek uygulamalar arasında gösteriliyor.

Analize göre konutlarda ısı pompalarına geçiş, Türkiye’nin ulusal elektrifikasyon oranına tek başına 11 puanlık katkı sağlayabilecek potansiyele sahip.

Rüzgar ve güneş enerjisi kurulu gücünün üç katına çıkarılması hedefi ile çatılardaki güneş enerjisi potansiyelinin değerlendirilmesi de elektrifikasyon sürecini destekleyebilecek unsurlar arasında yer alıyor.

COP31 ÖNCESİNDE ENERJİ DÖNÜŞÜMÜ GÜNDEMDE

Türkiye’nin ev sahipliğinde 9-20 Kasım 2026 tarihlerinde Antalya’da düzenlenecek Birleşmiş Milletler İklim Değişikliği Çerçeve Sözleşmesi 31. Taraflar Konferansı (COP31) öncesinde elektrifikasyon hedefleri de gündeme geldi.

Türkiye’nin COP31 Başkanlığı kapsamında açıkladığı, küresel elektrifikasyon oranının 2035 yılına kadar yüzde 35’e çıkarılmasına yönelik uluslararası taahhüt önerisi, enerji dönüşümünün önemli başlıklarından biri olarak değerlendiriliyor.

Ember Kıdemli Enerji Analisti ve raporun yazarı Bahadır Sercan Gümüş, Türkiye’nin yenilenebilir elektrik üretiminde kaydettiği ilerlemenin elektrifikasyon için güçlü bir temel oluşturduğunu belirtti.

Gümüş, yüzde 35 hedefinin ulaşılabilir olduğunu ifade ederek temiz elektriğin binalarda, ulaşımda ve sanayide fosil yakıtların yerini alması gerektiğine dikkat çekti. Bunun için politika değişiklikleri ve altyapı yatırımlarının hayata geçirilmesinin önemini vurguladı.

Analize göre Türkiye’nin enerji dönüşümünde temel hedef, yenilenebilir elektrik üretimindeki artışı nihai tüketim alanlarına taşımak. Bu sürecin hızlanması, enerji verimliliğinin artırılmasına ve ithal yakıtlara bağımlılığın azaltılmasına katkı sağlayabilir.