1926’DAN 2100’E İKLİM YOLCULUĞU
Antalya’da düzenlenen COP31 İklim Zirvesi kapsamında kurulan Karbon Deneyim Alanı, ziyaretçilere iklim değişikliğinin etkilerini yalnızca anlatmakla kalmıyor, farklı dönemlerin atmosfer koşullarını birebir deneyimleme fırsatı sunuyor. İki ayrı kabinde 1926 yılının ve yüksek emisyon senaryosuna göre 2100 yılının hava koşulları canlandırılırken, ziyaretçiler yedi soruluk anketle kendi karbon ayak izlerini de öğrenebiliyor.
Antalya'nın ev sahipliğinde devam eden COP31 İklim Zirvesi, iklim değişikliğine ilişkin bilimsel verileri ziyaretçilerin günlük yaşamlarıyla buluşturan dikkat çekici uygulamalara sahne oluyor. Zirve kapsamında oluşturulan Karbon Deneyim Alanı, geçmişin ve olası geleceğin atmosfer koşullarını karşılaştırmalı olarak deneyimleme imkânı sunuyor.
Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı tarafından Mavi Bölge ve Yeşil Bölge'de kurulan iklim kabinleri, ziyaretçileri yaklaşık 174 yıllık bir zaman yolculuğuna çıkarıyor. Kabinlerden birinde 1926 yılının atmosfer koşulları, diğerinde ise yüksek emisyonların devam etmesi halinde 2100 yılında karşılaşılabilecek hava şartları simüle ediliyor.
Uygulamanın temel amacı, iklim değişikliğini yalnızca istatistikler ve bilimsel raporlar üzerinden değil, insanların doğrudan deneyimleyebileceği bir yöntemle anlatmak.
İKİ KABİNDE GEÇMİŞTEN GELECEĞE 174 YILLIK YOLCULUK
Karbon Deneyim Alanı'ndaki kabinler, COP31 ziyaretçilerinin farklı dönemlerdeki atmosfer koşullarını karşılaştırmasına olanak sağlıyor.
Mavi Bölge'de Türkiye Pavilyonu'nun karşısında, Yeşil Bölge'de ise Sıfır Atık Sahnesi'nin girişinde bulunan alanlarda ikişer kabin yer alıyor.
Her kabinde toplam 155 saniyelik bir deneyim süreci uygulanıyor. Ziyaretçiler önce bilimsel verilere dayanan 90 saniyelik bir film izliyor. Ardından ilgili dönemin atmosfer koşullarının oluşturulduğu özel kabine geçerek farklı bir hava ortamını deneyimliyor.
1926 yılını temsil eden kabin, geçmişteki atmosfer koşullarını gösterirken, 2100 yılı kabini yüksek emisyonların devam etmesi durumunda ortaya çıkabilecek iklim tablosunu gözler önüne seriyor.
Yetkililer, özellikle 2100 yılına ait kabinin kesin bir gelecek tahmini olarak değerlendirilmemesi gerektiğini vurguluyor. Bu kabin, sera gazı emisyonlarının yüksek seyretmesi halinde karşılaşılabilecek koşulları ortaya koyan bir stres testi niteliği taşıyor.
PROJENİN AMACI İKLİM DEĞİŞİKLİĞİNİ YAŞATARAK ANLATMAK
Projenin hazırlanmasında görev alan Sürdürülebilirlik ve Proje Yöneticisi Esin Özdemir, iklim değişikliğine ilişkin bilgilerin çoğu zaman raporlar ve yazılı kaynaklar üzerinden takip edildiğini, ancak bu bilgilerin günlük yaşamda yeterince karşılık bulamayabildiğini belirtti.
Kimya mühendisi olduğunu ve çevre alanında yüksek lisans yaptığını aktaran Özdemir, ziyaretçilerin iklim değişikliğini doğrudan deneyimlemesinin farkındalık oluşturmak açısından daha etkili olacağını düşündüklerini söyledi.
Özdemir, iki farklı kabin tasarlayarak birinde 100 yıl öncesinin, diğerinde ise 100 yıl sonrasının hava koşullarını simüle ettiklerini ifade etti.
Bu yöntemle ziyaretçilerin yalnızca iklim değişikliğinin ne anlama geldiğini öğrenmesi değil, olası sonuçlarını da karşılaştırarak değerlendirmesi hedefleniyor.
2100 SENARYOSUNDA SICAKLIK 29 DERECEYE KADAR ÇIKIYOR
Deneyim alanının en dikkat çekici bölümü, gelecekteki atmosfer koşullarını temsil eden kabin.
Esin Özdemir'in verdiği bilgilere göre, geçmiş dönemi temsil eden kabinde sıcaklık yaklaşık 19 derece, nem oranı yüzde 20-25 seviyelerinde bulunuyor. Geleceği temsil eden kabinde ise sıcaklık 28-29 dereceye, nem oranı yüzde 60 seviyelerine ulaşıyor.
Özdemir, geleceğe yönelik simülasyonda Hükümetlerarası İklim Değişikliği Paneli'nin (IPCC) en kötü senaryosunun esas alındığını belirtti.
Hiçbir önlem alınmaması ve küresel sıcaklık artışının 4,4 dereceye ulaşması durumunda karşılaşılabilecek koşulların canlandırıldığı kabinde karbondioksit seviyesi yaklaşık 1135 ppm olarak belirlenmiş durumda.
Özdemir, ziyaretçilerin bu atmosfer koşullarını deneyimleyerek gelecek nesillere nasıl bir dünya bırakılabileceğini daha iyi değerlendirdiğini ifade etti.
KURAKLIK, YANGINLAR VE TARIMSAL ÜRETİM RİSK ALTINDA
İklim değişikliğinin yalnızca sıcaklık artışından ibaret olmadığına dikkat çeken Esin Özdemir, gelecekte ortaya çıkabilecek çevresel ve toplumsal sonuçlara da işaret etti.
Sıcaklık ve nem oranlarının yükselmesiyle birlikte orman yangınları ve kuraklığın daha ciddi boyutlara ulaşabileceğini belirten Özdemir, bu değişimin tarımsal üretim üzerinde de önemli sonuçlar doğurabileceğini söyledi.
Özdemir, iklim koşullarındaki değişimin tarımsal üretimi olumsuz etkilemesiyle gıda yetersizliği, yetersiz beslenme ve buna bağlı sağlık sorunlarının gündeme gelebileceğini ifade etti.
Tarımda verim kaybı, su kaynakları üzerindeki baskı ve yaşam kalitesindeki düşüş, iklim değişikliğinin gelecekteki en önemli risk alanları arasında gösteriliyor.
Bu değerlendirmeler, özellikle tarımsal üretimin ve su kaynaklarının korunmasının önem taşıdığı Antalya gibi üretim ve turizm merkezleri açısından da dikkat çekiyor.
ZİYARETÇİLER 7 SORUDA KENDİ KARBON AYAK İZİNİ ÖĞRENİYOR
Karbon Deneyim Alanı yalnızca iklim kabinlerinden oluşmuyor. Alanda bulunan anket kioskları aracılığıyla ziyaretçiler kendi günlük yaşam alışkanlıklarının çevre üzerindeki etkisini de öğrenebiliyor.
Yedi kısa sorudan oluşan uygulamada ziyaretçilere şu konularda sorular yöneltiliyor:
-
Beslenme alışkanlıkları
-
Otomobil kullanımı
-
Uçak yolculukları
-
Evde enerji tüketimi
-
Alışveriş alışkanlıkları
-
Tek kullanımlık plastik kullanımı
-
Atık yönetimi ve tüketim davranışları
Verilen yanıtlar doğrultusunda kişinin yıllık karbon ayak izi hesaplanıyor. Elde edilen sonuçlar dünya ortalaması ve küresel ısınmayı 1,5 dereceyle sınırlandırma hedefiyle karşılaştırılıyor.
Uygulama, ziyaretçilere ayrıca kişisel yaşam alışkanlıklarının dünya üzerindeki olası etkisini gösteren bir iklim etiketi veriyor.
“HERKES SENİN GİBİ YAŞASAYDI DÜNYA KAÇ DERECE ISINIRDI?”
Kioskların en dikkat çekici sorusu ise ziyaretçilerin kendi yaşam biçimlerini küresel ölçekte değerlendirmesini sağlıyor:
“Herkes senin gibi yaşasaydı dünya kaç derece ısınırdı?”
Bu soruyla kişisel tüketim alışkanlıklarının küresel iklim üzerindeki olası etkisi somut bir sonuç üzerinden anlatılıyor.
Hesaplama yöntemleri ve kullanılan kaynaklar da ekranlarda ziyaretçilerle paylaşılıyor. Sonuçların bilimsel kesinlik taşıyan ölçümler değil, farkındalık oluşturmayı amaçlayan tahminler olduğu özellikle belirtiliyor.
Ziyaretçiler hesaplama sonuçlarını QR kod aracılığıyla cep telefonlarına aktarabiliyor.
KARBON HESAPLAMA UYGULAMASI 9 DİLDE HİZMET VERİYOR
COP31'in uluslararası katılımcı yapısı dikkate alınarak hazırlanan karbon ayak izi kioskları dokuz farklı dilde hizmet veriyor.
Türkçe, Azerbaycan Türkçesi, İngilizce, Fransızca, Almanca, İtalyanca, İspanyolca, Rusça ve Arapça seçenekleri sayesinde farklı ülkelerden gelen ziyaretçiler de uygulamadan yararlanabiliyor.
Böylece iklim değişikliği konusunda bireysel farkındalığın yalnızca yerel ölçekte değil, uluslararası ziyaretçiler arasında da artırılması hedefleniyor.
KARBON DENEYİM ALANI 20 KASIM'A KADAR AÇIK
COP31 kapsamında oluşturulan Karbon Deneyim Alanı, zirvenin son günü olan 20 Kasım'a kadar ziyaret edilebilecek.
Antalya'da gerçekleştirilen bu uygulama, iklim değişikliğinin gelecekte oluşturabileceği koşulları ziyaretçilere doğrudan gösterirken, bireysel tüketim alışkanlıklarının çevresel etkilerini de gündeme taşıyor.
1926 yılının atmosferinden 2100 yılının olası iklim koşullarına uzanan bu deneyim, iklim değişikliğinin yalnızca gelecekte yaşanacak bir sorun olmadığını, bugünden alınacak kararların yarın nasıl bir dünyada yaşanacağını belirleyeceğini ortaya koyuyor.
COP31'in uygulama ve farkındalık odaklı yaklaşımı içerisinde yer alan Karbon Deneyim Alanı, Antalya'da iklim mücadelesinin bilimsel verilerle toplumsal farkındalığı buluşturan örneklerinden biri olarak öne çıkıyor.
- iklim krizi
- küresel ısınma
- sürdürülebilir yaşam
- iklim değişikliği
- #COP31
- karbondioksit
- TARIMSAL ÜRETİM
- orman yangınları
- Çevre Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı
- çevre ve iklim
- kuraklık
- karbon ayak izi
- Antalya COP31
- iklim farkındalığı
- sera gazı emisyonları
- karbon deneyim alanı
- 2100 yılı iklim senaryosu
- IPCC