TARIMDA HASAR BÜYÜYOR: TARSİM’E 478 BİN İHBAR

Sel, su baskını, dolu, fırtına, don ve yabani hayvan kaynaklı zararlar bitkisel üretimden seracılığa, hayvancılıktan arıcılığa kadar birçok alanda etkili oldu. Hasar dosyaları kapsamında üreticilere 13 milyar lira ödeme yapılırken, 5,4 milyar liralık ek ödeme için çalışmaların sürdüğü bildirildi.

1,5 TRİLYON LİRALIK TARIMSAL VARLIK GÜVENCE ALTINDA

TARSİM yetkililerinden edinilen bilgilere göre, küresel iklim krizinin tarımsal üretim üzerindeki etkileri devam ediyor. Üretimin kesintiye uğramaması ve çiftçilerin doğal afetler nedeniyle yaşayabileceği ekonomik kayıpların azaltılması amacıyla devlet destekli tarım sigortaları önem taşıyor.

Ekim ayı itibarıyla sistem kapsamında 1,5 trilyon liralık tarımsal varlık teminat altına alındı. Bu dönemde 2,4 milyon poliçe düzenlenirken, 27 milyon dekar tarım alanı ile 25,5 milyon büyükbaş ve küçükbaş hayvan sigortalandı.

Devlet destekli sistem, kapsamındaki sigorta türlerine göre değişen koşullarla üretici ve yetiştiricilere yüzde 70’e varan devlet prim desteği sağlıyor. Böylece tarımsal üretimde karşılaşılabilecek risklere karşı sigorta güvencesinin yaygınlaştırılması hedefleniyor.

478 BİN İHBARIN 311 BİNİ BİTKİSEL ÜRETİM VE SERACILIKTAN

Ocak-ekim döneminde TARSİM’e ulaşan 478 bin hasar ihbarının dağılımı, zararların tarımın farklı alanlarına yayıldığını ortaya koydu.

Alınan ihbarların 311 bini bitkisel ürün ve sera sigortalarından, kalan 167 bini ise hayvan hayat sigortalarından oluştu. Bildirimler; doğal afetlerin yanı sıra yabani hayvanların ürünlere verdiği zararlar ve hayvancılık alanındaki kayıpları da kapsadı.

Bitkisel üretimde buğday, arpa, mercimek, ayçiçeği, mısır, kayısı, üzüm, şeftali, nektarin ve elma gibi ürünler çeşitli nedenlerle zarar gördü. Hayvan hayat sigortalarında ise ölüm, zorunlu kesim ve yavru ölümü kaynaklı hasar bildirimleri öne çıktı.

SEL, DOLU VE FIRTINA ÜRETİM ALANLARINI ETKİLEDİ

2026 yılında tarım arazilerinde hasara neden olan doğal afetlerin başında sel ve su baskınları geldi. Yıl boyunca farklı bölgelerde etkili olan yağışlar, dolu ve fırtınayla birlikte tarla bitkileri, meyve bahçeleri ve seralarda kayıplara yol açtı.

Mayıs ve haziran aylarında Şanlıurfa, Adana ve Mersin’de dolu olayları etkili oldu. Aynı illerde fırtına kaynaklı zararlar da meydana geldi. Bu olaylardan mercimek, buğday ve arpa gibi tarla bitkilerinin yanı sıra şeftali ve nektarin gibi meyveler etkilendi. Üzüm ve kayısı üretim alanlarında da dolu ve don nedeniyle hasar oluştu.

Temmuz ayında Samsun, Yozgat, Çorum, Tokat, Kars, Edirne ve Manisa’da fırtına ve dolu kaynaklı zararlar yaşandı. Ağustos ayında ise Samsun, Çorum ve Giresun’da sel, su baskını ve heyelan nedeniyle tarımsal alanlarda hasar meydana geldi.

YABANİ HAYVANLARIN ÜRÜNLERE VERDİĞİ ZARAR ARTTI

Hasar bildirimlerinde dikkat çeken başlıklardan biri de yabani hayvanların tarım ürünlerine verdiği zararlar oldu. Ülkenin farklı bölgelerinde özellikle mısır ve ayçiçeği tarlalarında bu nedenle hasar ihbarlarında artış görüldü.

Eylül ve ekim aylarında Amasya, Çorum, Balıkesir, Tokat, Bilecik, Çanakkale ve Aydın’da ayçiçeği ve mısır üretim alanları yabani hayvanlar ve kuşların neden olduğu zararlardan etkilendi.

Adana, Tokat ve Amasya’da narenciye, ayçiçeği ve mısırda dolu ve fırtına kaynaklı hasarlar meydana gelirken, Kahramanmaraş ve Isparta’da elma üretimi doludan zarar gördü. Samsun, Ordu ve Giresun’da fındık alanlarında sel, su baskını ve heyelan kaynaklı kayıplar yaşandı. Şırnak’ta pamuk üretimi yağışlardan etkilenirken, son günlerdeki yağışların ardından ayçiçeği alanlarında da su baskını hasarları görüldü.

ANTALYA’DA YANGINLAR TARIMSAL ÜRETİMİ ETKİLEDİ

Yaz aylarında Antalya, Balıkesir ve Edirne’de meydana gelen yangınlar, bitkisel üretim ve seracılığın yanı sıra arıcılık alanlarında da hasarlara neden oldu.

Tarımsal üretim alanlarında yangın, sel ve diğer doğal afetlerin yol açtığı kayıplar, üreticilerin sigorta güvencesine duyduğu ihtiyacı yeniden gündeme getirdi. Tarımsal faaliyetlerin hava koşullarına ve doğal risklere bağlı olması, üretim sezonu boyunca risk yönetimini önemli hale getiriyor.

EN ÇOK HASAR İHBARI GELEN İLLER AÇIKLANDI

Bitkisel ürün sigortası kapsamında en fazla hasar ihbarı alınan iller Malatya, Manisa, Diyarbakır, Amasya ve Tokat oldu.

Bu illerden gelen bildirimlerde buğday, ayçiçeği, arpa, kayısı ve üzüm ürünleri öne çıktı. Hasarların ağırlıklı olarak dolu, sel ve su baskını, yabani hayvanların verdiği zararlar, don ve fırtına kaynaklı olduğu belirtildi.

İller ve ürünler arasındaki farklılıklar, tarımsal risklerin bölgesel koşullara göre değiştiğini gösterirken, sigorta kapsamı ve hasar tespit süreçleri üreticilerin kayıplarının karşılanmasında belirleyici rol oynuyor.

ÜRETİCİLERE 13 MİLYAR LİRA ÖDEME YAPILDI

TARSİM’e yapılan ihbarların ardından eksperler sahada incelemelerde bulundu. Bitkisel ürünleri, seraları veya hayvanları zarar gördüğü belirlenen sigortalı üreticilerin dosya işlemlerinin tamamlanmasıyla toplam 13 milyar liralık hasar ödemesi gerçekleştirildi.

İşlemleri devam eden dosyalar için ise 5,4 milyar liralık ek ödeme yapılmasına yönelik çalışmalar sürüyor. Böylece mevcut dosyalara ilişkin işlemlerin tamamlanmasıyla üreticilere yapılacak ödemelerin artması bekleniyor.

Bitkisel ürün sigortasında hasar ödemelerinin, poliçe koşulları ve dosya işlemleri çerçevesinde, poliçede belirtilen vade sonunda en geç 30 gün içinde yapılabildiği bildirildi.

2027 ÜRETİM SEZONU İÇİN BAŞVURULAR BAŞLADI

Devlet destekli tarım sigortalarından yararlanmak isteyen üreticilerin, öncelikle Tarım ve Orman Bakanlığının ilgili kayıt sistemlerinde yer almaları gerekiyor. Bitkisel üretim yapan çiftçiler açısından Çiftçi Kayıt Sistemi’ne (ÇKS) kayıtlı olmak veya mevcut bilgileri güncellemek önem taşıyor.

2027 üretim yılına ilişkin ÇKS başvuruları ve devlet destekli bitkisel ürün sigortalarında yeni sezon 1 Eylül itibarıyla başladı. Üreticiler, 31 Aralık 2026’ya kadar Tarım ve Orman Bakanlığının il ve ilçe müdürlüklerinden ya da e-Devlet üzerinden kayıt yaptırabiliyor veya mevcut kayıtlarını güncelleyebiliyor.

Bitkisel ürün sigortalarında poliçe kabul tarihleri; ürün, risk ve lokasyona göre değişiklik gösteriyor. Bu nedenle üreticilerin başvuru öncesinde güncel takvimi ve sigorta koşullarını kontrol etmeleri gerekiyor. Büyükbaş ve küçükbaş hayvan hayat sigortaları, kümes hayvanları ve su ürünleri hayat sigortaları, arıcılık, ipek böceği ve sera sigortalarında ise poliçe düzenleme işlemleri yıl boyunca devam ediyor.

TARIM SİGORTASI ÜRETİCİNİN RİSKLERİNİ AZALTMADA ÖNEMLİ

2026’nın ilk 10 ayında kaydedilen 478 bin hasar ihbarı, tarımsal üretimde karşılaşılan risklerin geniş bir alana yayıldığını gösteriyor. Doğal afetler, iklim koşulları ve yabani hayvanların neden olduğu zararlar, üreticilerin hem ürünlerini hem de gelirlerini korumak için önlem almasını gerekli kılıyor.

TARSİM kapsamında sağlanan teminatlar ve devlet prim desteği, üreticilerin karşılaşabilecekleri kayıpların finansal etkisini azaltmayı amaçlıyor. Üreticilerin sigorta kapsamını, başvuru tarihlerini ve poliçe koşullarını üretim dönemine uygun şekilde takip etmesi, olası hasarlarda sürecin sağlıklı yürütülmesi açısından önem taşıyor.