TÜRKİYE İLE ABD ARASINDA NÜKLEER ENERJİDE YENİ ADIM

Yaklaşık 2 milyon dolarlık bütçeye sahip anlaşma kapsamında yürütülecek teknik çalışmanın en az bir yıl sürmesi planlanıyor. Çalışmanın finansmanı USTDA tarafından karşılanacak.

TÜRKİYE’NİN NÜKLEER ENERJİ GÜNDEMİNDE YENİ AŞAMA

Türkiye’nin nükleer enerji alanındaki kapasitesini çeşitlendirme çalışmalarında yeni bir adım atıldı. New York’taki Türkevi’nde düzenlenen törende TÜNAŞ ile USTDA arasında proje bazlı anlaşma imzalandı.

İmza törenine Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanı Alparslan Bayraktar da katıldı. Anlaşmayı TÜNAŞ Genel Müdürü Necati Yamaç ile USTDA Direktör Yardımcısı Thomas Hardy imzaladı.

Anlaşma, Türkiye’nin mevcut büyük ölçekli nükleer santral projelerinin yanı sıra yeni nesil nükleer teknolojilerin ülke koşullarına uygunluğunun araştırılmasına yönelik teknik bir çalışma niteliği taşıyor.

4 SMR VE 5 YENİ NESİL REAKTÖR İNCELENECEK

Çalışma kapsamında 4 ABD'li şirketin küçük modüler reaktör (SMR) tasarımları ile ABD'li şirketlere ait 5 farklı 4’üncü nesil reaktör tasarımı değerlendirilecek.

Teknik incelemelerde yalnızca reaktörlerin teknolojik özellikleri ele alınmayacak. Aynı zamanda bu teknolojilerin Türkiye'de uygulanabilirliği açısından kapsamlı bir değerlendirme yapılacak.

Bu çerçevede;

• Reaktörlerin tasarımsal özellikleri,
• Maliyetleri,
• Lisanslama süreçleri,
• Tedarik zinciri imkanları,
• Finansman kaynakları,
• Finansman modelleri,
• Saha seçimi,
• Acil durum gereklilikleri,
• Tasarım güvenliği,
• Yasal ve mevzuat altyapısı

gibi başlıklar incelenecek.

Ayrıca seçeneklerin güçlü ve zayıf yönlerinin ortaya konulması amacıyla SWOT analizleri de gerçekleştirilecek.

TEKNİK RAPORLAR HAZIRLANACAK

Çalışmaların tamamlanmasının ardından farklı reaktör seçeneklerine ilişkin teknik raporlar hazırlanacak.

Bu raporların, Türkiye'nin enerji ihtiyacı, mevzuat yapısı, finansman koşulları, tedarik imkanları ve nükleer güvenlik gereklilikleri açısından hangi teknolojilerin değerlendirilebileceğine yönelik teknik bir altyapı oluşturması bekleniyor.

Buradaki çalışma doğrudan bir nükleer santral inşası kararı anlamına gelmiyor. Anlaşma kapsamında öncelikle farklı yeni nesil reaktör teknolojilerinin Türkiye açısından uygulanabilirliği araştırılacak.

2 MİLYON DOLARLIK ÇALIŞMA EN AZ BİR YIL SÜRECEK

Proje kapsamında yürütülecek teknik çalışmanın bütçesi yaklaşık 2 milyon dolar olarak açıklandı.

Çalışmanın finansmanı ABD Ticaret ve Kalkınma Ajansı (USTDA) tarafından karşılanacak. Teknik değerlendirmelerin en az bir yıl sürmesi ve bu süreç sonunda kapsamlı raporların ortaya konulması planlanıyor.

Böylece Türkiye, yeni nesil nükleer teknolojilerin yalnızca teknik kapasitesini değil, aynı zamanda ekonomik ve hukuki uygulanabilirliğini de değerlendirme imkanına sahip olacak.

BAYRAKTAR: YENİ NESİL TEKNOLOJİLER DEĞERLENDİRİLECEK

Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanı Alparslan Bayraktar, anlaşmaya ilişkin değerlendirmesinde, yeni nesil nükleer teknolojilerin Türkiye açısından teknik, ekonomik ve mevzuat boyutlarıyla ele alınacağını belirtti.

Bayraktar, Türkiye'nin 2053 net sıfır emisyon ve enerji alanında daha yüksek bağımsızlık hedefleri doğrultusunda enerji kaynaklarını çeşitlendirmeye yönelik çalışmalar yürüttüğünü ifade etti.

Bakan Bayraktar ayrıca büyük ölçekli nükleer santrallerin yanında Türkiye'nin ihtiyaçlarına uygun alternatif nükleer teknolojilerin de inceleneceğini açıkladı.

TÜRKİYE’NİN NÜKLEER ENERJİ PORTFÖYÜ GENİŞLİYOR

Türkiye'nin nükleer enerji çalışmalarında en önemli projelerden biri Mersin Akkuyu Nükleer Güç Santrali. Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığı verilerine göre Akkuyu projesi, Türkiye'nin nükleer enerji programında önemli bir aşamayı oluşturuyor. Bakanlığın mevcut verilerinde Türkiye'de inşa halinde bulunan nükleer reaktörler de yer alıyor.

Yeni anlaşmayla birlikte Türkiye'nin gündemindeki seçeneklere küçük modüler reaktörler ve 4’üncü nesil reaktörler de eklenmiş oldu.

SMR teknolojileri, daha küçük ölçekli ve modüler yapıları nedeniyle dünya genelinde nükleer enerji alanında üzerinde çalışılan teknolojiler arasında bulunuyor. Anadolu Ajansı'nın Ağustos 2026 tarihli haberinde, küresel ölçekte 2050'ye kadar kurulması beklenen yeni nükleer kapasitenin yaklaşık dörtte birinin SMR'lerden oluşabileceğine ilişkin bir projeksiyona yer verildi.

GEÇEN YIL STRATEJİK SİVİL NÜKLEER İŞBİRLİĞİ İÇİN ADIM ATILMIŞTI

Türkiye ile ABD arasındaki nükleer enerji işbirliğinde bu anlaşma, daha önce atılan adımların devamı niteliğinde.

Enerji Bakanı Alparslan Bayraktar, 25 Eylül 2025'te Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan ile ABD Başkanı Donald Trump arasında Beyaz Saray'da gerçekleştirilen görüşme sırasında, ABD Dışişleri Bakanı Marco Rubio ile birlikte Stratejik Sivil Nükleer İşbirliği Mutabakat Zaptı imzalamıştı.

Yeni TÜNAŞ-USTDA anlaşmasıyla ise bu genel işbirliği çerçevesinin belirli yeni nesil nükleer teknolojilerin teknik ve ekonomik açıdan değerlendirilmesine yönelik somut bir çalışma alanına taşınması hedefleniyor.

TÜRKİYE NÜKLEERDE ALTERNATİF TEKNOLOJİLERİ ARAŞTIRIYOR

Türkiye ile ABD arasında imzalanan yeni anlaşmanın önümüzdeki dönemde hazırlanacak teknik raporları, Türkiye'nin SMR ve 4’üncü nesil reaktörler konusundaki yol haritasının oluşturulmasında kullanılabilecek.

Önümüzdeki süreçte yapılacak değerlendirmelerde teknoloji, maliyet, güvenlik, lisanslama, finansman ve tedarik imkanlarının birlikte ele alınması bekleniyor.

Böylece Türkiye'nin nükleer enerji alanındaki çalışmalarında yalnızca mevcut büyük ölçekli santral projeleri değil, yeni nesil ve modüler reaktör seçenekleri de teknik açıdan masaya yatırılmış olacak.