TÜRKİYE’DE ŞİRKETLERİN İKLİM SINAVI: HER 10 İŞLETMEDEN SADECE 3’Ü HAZIRLIKLI

İklim değişikliğinin etkileri artık yalnızca doğal yaşamı değil, ekonomiyi, üretimi, yatırımları ve işletmelerin geleceğini de doğrudan etkiliyor. Türkiye'de gerçekleştirilen yeni bir araştırma ise şirketlerin iklim risklerinin farkında olmasına rağmen bu risklere karşı somut hazırlık konusunda aynı seviyede olmadığını gösterdi.

Küresel risk, sigorta, reasürans ve danışmanlık şirketi Marsh'ın 2026 İklim Uyum Anketi kapsamında elde edilen ilk bulgulara göre, Türkiye'de araştırmaya katılan işletmelerin yarısı iklim kaynaklı riskleri değerlendiriyor. Ancak bu risklere karşı kurumsal dayanıklılığı güçlendirecek sistematik eylem planına sahip işletmelerin oranı yalnızca yüzde 30'da kalıyor.

Araştırma, iklim risklerini bilmek ile bu risklere karşı harekete geçmek arasında ciddi bir hazırlık farkı bulunduğunu ortaya koyuyor.

Marsh İklim ve Sürdürülebilirlik Genel Müdürü Swenja Surminski, Anadolu Ajansı'na yaptığı değerlendirmede işletmelerin iklim değişikliğine karşı daha planlı ve uzun vadeli bir yaklaşım geliştirmesi gerektiğini belirtti.

İKLİM RİSKLERİNİN FARKINDALAR AMA EYLEM PLANLARI YETERSİZ

Marsh'ın Türkiye'de gerçekleştirdiği araştırmanın ilk sonuçları, işletmelerin iklim değişikliğinin oluşturduğu tehditleri giderek daha fazla dikkate aldığını gösteriyor.

Buna karşın risklerin tespit edilmesi, bu risklerin ekonomik etkilerinin hesaplanması ve gerekli önlemlerin zamanında alınması konusunda önemli eksiklikler bulunuyor.

Marsh yöneticisi Swenja Surminski, araştırmanın sonuçlarını değerlendirirken şu bilgileri paylaştı:

"Yakın zamanda Türkiye'deki işletmeler arasında bir anket gerçekleştirdik. İlk bulgular, katılımcılarımızın yarısının iklim riskini değerlendirdiğini gösteriyor. Ancak, dayanıklılıklarını artırmak için sistematik bir eylem planına sahip olanların oranı sadece yüzde 30."

Bu tablo, şirketlerin iklim değişikliğini artık iş dünyasının gündeminde önemli bir risk olarak gördüğünü ancak farkındalığın henüz yeterli düzeyde uygulamaya dönüşmediğini ortaya koyuyor.

Özellikle üretim tesisleri, enerji altyapısı, tedarik zincirleri, lojistik faaliyetleri ve finansal yatırımların iklim kaynaklı gelişmelerden etkilenme ihtimali, işletmeler açısından yeni risk yönetimi modellerini zorunlu hale getiriyor.

COP31’DE İKLİM UYUMU VE UYGULAMA ÖNE ÇIKIYOR

İklim değişikliğinin etkilerinin dünya genelinde daha belirgin hale geldiğine dikkat çeken Surminski, COP31'in eylem ve uygulama odaklı bir konferans olması gerektiğini ifade etti.

İklim politikalarının yalnızca hedefler ve taahhütler üzerinden değerlendirilmesinin yeterli olmadığını belirten Surminski, alınan kararların somut uygulamalara dönüştürülmesinin önemini vurguladı.

Sigorta sektörünün de bu sürecin önemli aktörlerinden biri olduğunu kaydeden Surminski, sektörün sahip olduğu risk verileri, analiz yöntemleri ve finansal araçlarla işletmelerin iklim değişikliğine karşı hazırlıklarını güçlendirebileceğini söyledi.

İklim uyumunun ekonomik sürdürülebilirlik açısından da kritik hale geldiğini belirten Surminski, sigorta sektörünün işletmelere yalnızca zararları karşılayan bir mekanizma olarak değil, riskleri önceden belirleyen ve azaltmaya yardımcı olan bir ortak olarak katkı sağlayabileceğini ifade etti.

SİGORTA SEKTÖRÜ YENİLENEBİLİR ENERJİ YATIRIMLARINA DESTEK VERİYOR

İklim değişikliğiyle mücadelede yenilenebilir enerji yatırımlarının büyümesi, beraberinde farklı riskleri de gündeme getiriyor.

Güneş ve rüzgâr enerjisi yatırımları, enerji depolama sistemleri ve yeni teknolojiler, yatırımcıların yalnızca finansal değil, aynı zamanda teknik ve çevresel riskleri de değerlendirmesini gerektiriyor.

Surminski, sigorta sektörünün bu alanda geliştirdiği yeni teknolojiler ve risk analizleriyle yenilenebilir enerji yatırımlarının önünü açmaya yardımcı olduğunu belirtti.

Sigorta şirketlerinin yatırımcıların karşılaşabileceği olası zararları önceden değerlendirmesinin, projelerin finansman ve uygulama süreçlerine de katkı sağlayabileceğini ifade etti.

Bu kapsamda COP31'de gündeme gelen Sigorta Evi girişiminin önemine de değinen Surminski, söz konusu platformun sigorta sektörünün iklim değişikliğiyle mücadeledeki rolünü görünür kılacağını ve yeni çözüm önerilerinin geliştirilmesine katkı sağlayacağını söyledi.

İŞLETMELER İÇİN 1, 5 VE 10 YILLIK RİSK PLANLAMASI

Marsh'ın yaklaşımında işletmelerin yalnızca bugünkü riskleri belirlemesi değil, gelecekte karşılaşabilecekleri olası tehditlere karşı da hazırlık yapması bulunuyor.

Surminski, şirketlerin risk yönetimini kısa vadeli değerlendirmelerle sınırlamaması gerektiğini belirterek işletmelerin kendilerine üç temel soru yöneltmesini önerdi:

• Şimdi hangi önlemleri almalıyız?

• Bir yıl sonra hangi hazırlıkları tamamlamalıyız?

• Beş yıl sonra karşılaşabileceğimiz risklere nasıl hazır olmalıyız?

Bu yaklaşımın işletmelerin uzun vadeli dayanıklılık planları oluşturmasına yardımcı olduğunu belirten Surminski, risklerin doğru analiz edilmesinin yatırım kararlarını ve kaynak kullanımını da doğrudan etkilediğini kaydetti.

İşletmelerin karşılaşabilecekleri tehlikeleri önceden belirlemesi, gerekli yatırımları zamanında yapması ve öncelikli önlemleri doğru seçmesi gerekiyor.

GEÇMİŞTE SEL OLMAMASI GELECEKTE DE OLMAYACAĞI ANLAMINA GELMİYOR

İklim risklerinin değerlendirilmesinde geçmiş verilerin tek başına yeterli olmadığını belirten Surminski, gelecekte ortaya çıkabilecek farklı senaryoların da hesaplamalara dahil edilmesi gerektiğini söyledi.

Özellikle sel, aşırı yağış, kuraklık, sıcak hava dalgaları ve diğer iklim kaynaklı olayların işletmeler üzerindeki etkilerinin değişebileceğine dikkat çekti.

Surminski, risk analizlerinde geçmişte yaşanmamış olayların gelecekte de gerçekleşmeyeceği varsayımından uzaklaşılması gerektiğini belirterek şu değerlendirmeyi yaptı:

"Geçmişe bakıp 'Burada hiç sel olmadı, dolayısıyla asla olmayacak' demek yerine, olası sonuçları göz önünde bulundurmalıyız."

Bu yaklaşım, özellikle iklim değişikliğine bağlı afet risklerinin arttığı bölgelerde faaliyet gösteren işletmeler açısından önem taşıyor.

Surminski'ye göre risk modellerinin değişen iklim koşullarını dikkate alacak şekilde güncellenmesi, şirketlerin gelecekte karşılaşabileceği zararları daha doğru değerlendirmesine yardımcı olacak.

YAPAY ZEKA İKLİM RİSKLERİNİN HESAPLANMASINDA DEVREYE GİRİYOR

Teknolojik gelişmelerin iklim risklerinin analiz edilmesinde giderek daha önemli bir rol üstlendiğini belirten Surminski, özellikle yapay zekânın veri işleme ve hesaplama süreçlerine katkısına dikkat çekti.

Geçmiş yıllara ait iklim verilerinin incelenmesi, değişen hava koşullarının karşılaştırılması ve geleceğe yönelik olası senaryoların oluşturulması, yeni teknolojiler sayesinde daha kapsamlı biçimde gerçekleştirilebiliyor.

Surminski, yapay zekânın büyük miktardaki veriyi daha erişilebilir hale getirerek analiz süreçlerini hızlandırabileceğini ifade etti.

Bu teknolojilerin işletmelerin riskleri daha iyi anlamasına ve karar alma süreçlerinde daha güçlü veriler kullanmasına yardımcı olabileceğini belirtti.

Ancak teknolojik araçların tek başına yeterli olmadığını, elde edilen analizlerin somut yatırımlara ve uygulanabilir eylem planlarına dönüştürülmesi gerektiğini de vurguladı.

MARSH’TAN TÜRKİYE’DE DASK VE YEREL YÖNETİMLERE DESTEK

Marsh'ın çalışmaları yalnızca özel sektör işletmeleriyle sınırlı kalmıyor. Şirket, kamu kurumları ve yerel yönetimlerle de risk analizi ve dayanıklılık çalışmaları yürütüyor.

Surminski, Türkiye'de Türk Afet Sigorta Havuzu'na (DASK) risk analizi ve reasürans teminatı sağlanması konusunda destek verdiklerini açıkladı.

Yerel yönetimlerle yürütülen çalışmalara da değinen Surminski, şehirlerin ve belediyelerin karşı karşıya olduğu risklerin belirlenmesi, altyapı sistemlerinin değerlendirilmesi ve dayanıklılığı artıracak önlemlerin geliştirilmesi konusunda iş birliği yaptıklarını belirtti.

Bu çalışmalar özellikle iklim değişikliğinin etkilerine açık şehirlerde büyük önem taşıyor.

Aşırı yağışlar, taşkınlar, kuraklık, sıcaklık artışları ve altyapı üzerindeki baskılar, belediyelerin uzun vadeli planlamalarında dikkate alması gereken başlıca riskler arasında yer alıyor.

ŞEHİRLERİN İKLİM DİRENCİ EKONOMİK GÜVENLİĞİ DE ETKİLİYOR

İklim değişikliğine karşı hazırlık yalnızca işletmelerin değil, şehirlerin ve kamu altyapısının da öncelikli gündemlerinden biri haline geliyor.

Özellikle turizm, tarım, enerji ve sanayi faaliyetlerinin yoğun olduğu bölgelerde iklim kaynaklı risklerin ekonomik sonuçları daha geniş bir alanı etkileyebiliyor.

Türkiye açısından bakıldığında Antalya gibi turizm ve tarımın birlikte geliştiği kentlerde su kaynaklarının korunması, aşırı sıcaklarla mücadele, enerji verimliliği ve altyapının güçlendirilmesi büyük önem taşıyor.

İşletmelerin iklim risklerine karşı hazırlıklı olması kadar yerel yönetimlerin de afet ve iklim uyum planlarını güncel tutması gerekiyor.

İklim direnci, artık yalnızca çevre politikalarının değil, şehirlerin ekonomik geleceğinin, yatırım güvenliğinin ve işletmelerin rekabet gücünün de önemli bir parçası olarak değerlendiriliyor.

ARAŞTIRMA 184 ÜST DÜZEY YÖNETİCİ VE İŞLETME SAHİBİNİ KAPSIYOR

Marsh Risk'in 2026 İklim Uyum Anketi, dünya genelinde kamu ve özel sektörden yaklaşık 120 kuruluşun değişen risk ortamına nasıl yanıt verdiğini incelemeyi amaçlıyor.

Ipsos iş birliğiyle Kasım 2026'da gerçekleştirilen araştırmanın Türkiye bölümüne ise 184 üst düzey yönetici ve işletme sahibi katıldı.

Araştırmanın ilk bulguları, Türkiye'deki işletmelerin iklim değişikliğinin oluşturduğu riskleri giderek daha fazla dikkate aldığını ancak kurumsal hazırlık ve uygulama konusunda daha fazla adım atılması gerektiğini gösteriyor.

Ortaya çıkan yüzde 50'lik risk değerlendirme oranı ile yüzde 30'luk sistematik eylem planı oranı arasındaki fark, iş dünyası açısından önemli bir uyarı niteliği taşıyor.

İKLİM RİSKİNİ BİLMEK YETMİYOR, HAZIRLIKLI OLMAK GEREKİYOR

Marsh araştırmasının Türkiye'ye ilişkin ilk sonuçları, iklim değişikliğinin işletmeler için geleceğe ertelenebilecek bir konu olmaktan çıktığını ortaya koyuyor.

Şirketlerin riskleri belirlemesi, geleceğe yönelik senaryolar hazırlaması, gerekli yatırımları planlaması ve düzenli olarak güncellenen dayanıklılık stratejileri oluşturması önem kazanıyor.

COP31 sürecinde gündeme gelen bu veriler, iklim değişikliğiyle mücadelenin yalnızca devletlerin ve uluslararası kuruluşların sorumluluğunda olmadığını, özel sektörün de somut adımlar atması gerektiğini gösteriyor.

Türkiye'de işletmelerin yarısının iklim risklerini değerlendirmesine rağmen yalnızca yüzde 30'unun sistematik bir hazırlık planına sahip olması, farkındalığın eyleme dönüştürülmesi gerektiğini açıkça ortaya koyuyor.