ANTALYA EKONOMİSİNDE ÜÇLÜ ALARM: TARIM, İHRACAT VE SERBEST BÖLGE

Antalya Ticaret Borsası (ATB) Başkanı Ali Çandır, Batı Akdeniz İhracatçılar Birliği (BAİB) Başkanı Mehmet Ali Can ve Antalya Serbest Bölge A.Ş. (ASBAŞ) Yönetim Kurulu Başkanı Zeki Gürses, tarımdan ihracata, işçilik maliyetlerinden yeni serbest bölge ihtiyacına kadar kentin ekonomisine ilişkin dikkat çeken değerlendirmelerde bulundu.

YÖRSİAD Yüksek Danışma Kurulu Başkanı Aykut Ege’nin moderatörlüğünde gerçekleştirilen oturumda, Antalya’nın üretim ve ihracat kapasitesinin önündeki sorunlar ortaya konulurken, sektör temsilcileri çözüm için atılması gereken adımlara ilişkin görüşlerini paylaştı.

TARIMDA EN BÜYÜK SORUN VADE FARKI

ATB Başkanı Ali Çandır, tarım sektöründe son dönemde yaşanan dalgalanmalara dikkat çekerek, üreticinin finansmana erişimindeki sıkıntıların sektörü doğrudan etkilediğini söyledi.

Bölgesel gelişmelerin yanı sıra Çin kaynaklı rekabet baskısı ve ABD’nin ekonomik politikalarının tarım piyasalarında dalgalanmalara neden olduğunu belirten Çandır, sektörün en önemli sorunlarından birinin vade farkı olduğunu ifade etti.

Çandır, üreticinin çoğu zaman ürününü hasat sonunda ödeme şartıyla alım yaptığını belirterek, 8-10 ay sonrasının kur beklentileri üzerinden fiyatlama yapılmasının maliyetleri ciddi şekilde yükseltebildiğine dikkat çekti.

Finansman gücü bulunmayan üreticinin bu sisteme mecbur kaldığını belirten Çandır, zincirin herhangi bir halkasında yaşanan sorunun kısa sürede sektörün tamamına yayıldığını dile getirdi.

İŞÇİLİK MALİYETİ TARIMIN BELİNİ BÜKÜYOR

Tarım sektöründe yalnızca finansman değil, işçilik maliyetleri de önemli bir sorun olarak öne çıkıyor.

Çandır, üreticinin doğrudan kullanabileceği yüzde 20 faizli Ziraat Bankası kredi projesi üzerinde çalıştıklarını belirtirken, tarımın emek yoğun yapısına dikkat çekti.

Ürünlerin tarladan sofraya ulaşana kadar oluşan maliyetlerin önemli bölümünün işçilikten kaynaklandığını anlatan Çandır, bazı ürünlerde toplama maliyetinin ürünün satış fiyatına yaklaşabildiğini ifade etti.

Özellikle Antalya tarımında iş gücü maliyetinin azaltılması gerektiğini vurgulayan Çandır, tarımsal üretimin sürdürülebilirliği açısından sosyal güvenlik maliyetlerini destekleyecek yeni bir formül geliştirilmesinin önemine işaret etti.

RUSYA PAZARINDAKİ SORUN İHRACATI ETKİLİYOR

Toplantının ihracat başlığında ise gözler Rusya pazarına çevrildi.

BAİB Başkanı Mehmet Ali Can, Batı Akdeniz’in 2026 yılı ihracatında 3 milyar dolar hedefinin bulunduğunu ancak ana pazarlardan biri olan Rusya’ya yönelik sevkiyatlarda yaşanan sorunların bu hedef açısından risk oluşturduğunu söyledi.

Antalya’nın özellikle sera ürünleri ve narenciyede güçlü bir üretim merkezi olduğunu belirten Can, bu ürünlerin büyük pazarlara ulaştırılmasında karayolu taşımacılığının yanı sıra deniz taşımacılığının da kritik önem taşıdığını ifade etti.

Rusya gibi büyük bir pazara sebze ve meyve ulaştırmanın lojistik açıdan kolay olmadığını belirten Can, gemi rotalarının yeniden işler hale gelmesinin ihracat açısından önemli olduğunu vurguladı.

Can’ın değerlendirmelerine göre, lojistikte yaşanan sorunların devam etmesi halinde Antalya’nın başta yaş sebze ve meyve olmak üzere bazı ihracat kalemlerinde hedeflerini yakalaması zorlaşabilecek.

ANTALYA’YA İKİNCİ SERBEST BÖLGE GÜNDEMDE

Antalya ekonomisinin üçüncü önemli başlığı ise serbest bölge kapasitesi oldu.

ASBAŞ Yönetim Kurulu Başkanı Zeki Gürses, Antalya Serbest Bölgesi’nin mevcut kapasitesinin artık ihtiyacı karşılamakta zorlandığını belirterek, ikinci bir serbest bölge için çalışma yürüttüklerini açıkladı.

Mevcut serbest bölgede 475 bin metrekarelik kullanılabilir alanda faaliyet gösterildiğini belirten Gürses, kapasitenin sınırlarına gelindiğini söyledi.

Gürses, ikinci serbest bölge için Döşemealtı ile Burdur arasındaki bazı arazilerin değerlendirildiğini ifade etti.

Ancak ekonomik ve bölgesel koşulların geleceğine ilişkin belirsizliklerin büyük yatırımlar konusunda temkinli hareket edilmesine neden olduğunu belirten Gürses, buna rağmen Antalya’nın büyüyen ekonomik yapısı açısından ikinci bir serbest bölge ihtiyacının bulunduğunu vurguladı.

ANTALYA EKONOMİSİNİN ÖNÜNDE ÜÇ KRİTİK BAŞLIK

YÖRSİAD toplantısında ortaya çıkan tablo, Antalya ekonomisinin birbirine bağlı üç önemli başlıkla karşı karşıya olduğunu gösterdi.

Tarımda finansman ve işçilik maliyetleri, ihracatta pazar ve lojistik sorunları, serbest bölgede ise kapasite yetersizliği, kentin ekonomik gündeminde öne çıkan başlıklar oldu.

Sektör temsilcilerinin ortak değerlendirmelerinde, Antalya’nın üretim ve ihracat gücünün korunabilmesi için finansmana erişimden lojistiğe, iş gücü maliyetlerinden yeni yatırım alanlarına kadar geniş kapsamlı çözümlere ihtiyaç duyulduğu mesajı öne çıktı.

Antalya ekonomisinin geleceği açısından kritik görülen bu başlıkların, önümüzdeki dönemde kamu, özel sektör ve meslek kuruluşları arasındaki iş birliğinin de temel gündemlerinden biri olması bekleniyor.