ANTALYA İHRACATINDA KRİTİK KIRILMA: MİKTAR YÜZDE 35 GERİLEDİ

Can, Türkiye'nin geçmişte uluslararası pazarlarda “tedarikçi ülke” konumunda olduğunu, ancak son yıllarda artan maliyetler nedeniyle bu konumun değiştiğini ifade etti. İhracat pazarlarında Türkiye'nin artık bazı ürünlerde ilk tercih olmaktan çıkıp, diğer tedarikçilerin eksik kaldığı durumlarda başvurulan “tamamlayıcı ülke” konumuna geldiğini belirten Can, rekabet gücünün korunması gerektiğine dikkat çekti.

BAİB Başkanı'nın açıklamalarına göre özellikle yaş sebze ve meyve ihracatında miktar bazındaki düşüş yüzde 35'e ulaştı.

“RAKİPLERLE REKABET EDEMEZ HALE GELDİK”

İhracatçıların karşı karşıya olduğu temel sorunlardan birinin döviz kurunun düşük seyretmesi ve buna karşılık maliyetlerin yükselmesi olduğunu belirten Mehmet Ali Can, son üç yılda ciddi bir maliyet enflasyonu yaşandığını söyledi.

Can, ihracatçıların uluslararası pazarlarda fiyat rekabetini sürdürmekte zorlandığını belirterek, Türkiye'nin geçmişte ürün tedarikinde öncelikli ülkeler arasında yer aldığını, bugün ise farklı bir tabloyla karşı karşıya olduğunu dile getirdi.

Can'ın değerlendirmesine göre, Avrupa ülkeleri ve Rusya gibi önemli pazarlarda Türkiye ile görüşmeden alternatif tedarikçilerle görüşülmeyen dönemden, başka ülkelerde oluşan eksikliklerin Türkiye tarafından tamamlandığı bir döneme geçildi.

Bu değişimin temelinde ise artan maliyetler, kur baskısı ve uluslararası pazarlardaki rekabet koşulları bulunuyor.

YAŞ SEBZE VE MEYVEDE YÜZDE 35'LİK GERİLEME

BAİB Başkanı Can'ın verdiği rakamlar, yaş sebze ve meyve sektöründeki değişimi de ortaya koydu.

Can, 2021 yılında 5,1 milyon ton olan yaş sebze ve meyve ihracatının 2025 yılında 3,5 milyon tona gerilediğini belirtti. Bu rakamların yaklaşık yüzde 35'lik miktar kaybına işaret ettiğini söyledi.

İhracat değerinin bazı dönemlerde yüksek seyretmesine rağmen miktardaki düşüşün sürdürülebilir olmadığına dikkat çeken Can, bu tablonun yalnızca ihracatçıyı değil, üreticiyi ve tüketiciyi de etkilediğini ifade etti.

Can'a göre üretici yeterli gelir elde edemediği için memnun değil, ihracat ve ticaret zincirinde faaliyet gösteren işletmeler maliyet baskısı altında bulunuyor. Tüketiciler açısından da fiyatların yükselmesi önemli bir sorun oluşturuyor.

Bu nedenle bazı üreticilerin ihracat yerine iç piyasaya ürün satmayı daha cazip görmeye başladığı değerlendirmesinde bulunuldu.

“İHRACAT CAZİBESİNİ KAYBEDİYOR”

Mehmet Ali Can, miktar bazındaki düşüşün devam etmesi halinde ihracatın ekonomik açıdan cazibesinin daha fazla azalabileceğine işaret etti.

Ürünlerin daha yüksek fiyatlarla ihraç edilmesinin tek başına yeterli olmadığını belirten Can, maliyetler hesaba katıldığında ihracatçıların artan fiyatlardan beklenen kazancı elde edemediğini söyledi.

Devlet tarafından ihracata sağlanan yüzde 3'lük desteğin önemli olduğunu ancak mevcut koşullarda yeterli görülmediğini belirten Can, tüm sektörlerde yaklaşık yüzde 6'lık kayıp yaşandığını ifade etti.

Can ayrıca döviz kurunda yaşanabilecek artışların enflasyon üzerindeki etkisine dikkat çekerek, son 3-4 yıldır uygulanan ekonomi politikalarının ihracatçı açısından artık sonuç üretmesinin beklendiğini söyledi.

BATI AKDENİZ'İN HEDEFİ 3 MİLYAR DOLAR

Antalya, Burdur ve Isparta'yı kapsayan Batı Akdeniz'in geçen yıl yaklaşık 2,7 milyar dolarlık ihracat gerçekleştirdiğini belirten Can, bölgenin 2026 yılı için 3 milyar dolarlık ihracat hedefi bulunduğunu söyledi.

Bölgenin lokomotif sektörlerinden birinin yaş sebze ve meyve olduğunu ifade eden Can, geçen yıl yaşanan don olayının özellikle sert çekirdekli ürünlerin ihracatını olumsuz etkilediğini belirtti.

Bu yıl ise hem Türkiye'de hem de dünya genelinde meyve arzının yüksek olduğunu belirten Can, haziran ve temmuz aylarında ihracatta rekor seviyelerin görüldüğünü söyledi.

Bölgenin ihracat performansında olumlu bir tablo yakalandığını belirten Can, yaş sebze ve meyvede 1 milyar dolarlık ihracat seviyesine ulaşma konusunda umutlu olduklarını ifade etti.

Ancak bölgenin en önemli ihracat pazarlarından biri olan Rusya'ya sevkiyat yapılamaması, hedefler açısından yeni bir belirsizlik oluşturdu.

RUSYA PAZARI İHRACATÇININ ÖNÜNDEKİ EN BÜYÜK SORUNLARDAN BİRİ

Mehmet Ali Can, Rusya'ya yönelik sevkiyatların aksamasının özellikle yaş sebze ve meyve ihracatçıları açısından önemli bir sorun oluşturduğunu söyledi.

Rusya güzergahındaki tankerlerin insansız hava araçlarının saldırılarına maruz kalması nedeniyle deniz yolunda sorun yaşandığını belirten Can, güvenli bir sevkiyat hattının yeniden oluşturulmasının sektör açısından kritik olduğunu ifade etti.

Özellikle narenciye sezonunun başlamasıyla birlikte yüksek rekoltenin ihracat için önemli bir fırsat oluşturduğunu belirten Can, ancak karayoluyla Rusya'ya ürün göndermenin maliyetinin yüksek olması nedeniyle bu seçeneğin yeterli çözüm oluşturmadığını kaydetti.

GÖZLER GÜVENLİ KORİDORDA

Can, ilgili bakanlıkların Rusya'ya yönelik sevkiyatların güvenli şekilde yapılabilmesi için görüşmeler yürüttüğünü belirtti.

Sektör açısından beklentinin deniz yoluyla ürün sevkiyatının yeniden mümkün hale gelmesi olduğunu ifade eden Can, özellikle narenciye sezonunda yüksek rekoltenin değerlendirilmesi için güvenli bir ihracat koridorunun önemine dikkat çekti.

Karayolu taşımacılığının yüksek maliyetli olması nedeniyle deniz yolunun yeniden kullanılabilir hale gelmesinin ihracatçılar açısından önemli bir avantaj sağlayacağı belirtiliyor.

3 MİLYAR DOLAR HEDEFİNDEN VAZGEÇİLMEDİ

Batı Akdeniz ihracatının mevcut koşullara rağmen 3 milyar dolarlık hedefini koruduğunu belirten Mehmet Ali Can, Rusya'ya yönelik güvenli bir sevkiyat koridorunun oluşturulması halinde bu hedefe ulaşılabileceğini ifade etti.

Antalya'nın başta yaş sebze ve meyve olmak üzere tarım ürünlerinde sahip olduğu ihracat potansiyelinin korunması için maliyet, kur, lojistik ve pazar erişimi konularının birlikte ele alınması gerektiği görülüyor.

BAİB Başkanı Can'ın açıklamaları, ihracat rakamlarında değer bazındaki artışların tek başına sektörün durumunu ortaya koymadığını; miktar, maliyet ve rekabet gücünün de ihracat performansının temel göstergeleri arasında bulunduğunu ortaya koydu.