ÇİPTE MİLLİ HAMLE: KİMLİK VE PASAPORTTA YERLİ DÖNEM

Otomotivden savunma sanayisine, beyaz eşyadan haberleşme altyapısına kadar çok geniş bir alanda kullanılan yarı iletkenler, ülkelerin teknolojik gücü açısından stratejik unsurlar arasında yer alıyor.

Türkiye de küresel çip tedarik zincirinde yaşanan sorunlara karşı tasarım, araştırma-geliştirme ve üretim kapasitesini aynı anda güçlendirecek yeni bir yol haritası üzerinde çalışıyor.

2027-2029 dönemini kapsayan Orta Vadeli Program'da, teknolojik bağımsızlığın ve ekonomik güvenliğin güçlendirilmesi amacıyla yarı iletkenler başta olmak üzere stratejik sektörlerde yerli AR-GE, üretim ve yenilik kapasitesinin artırılması temel hedefler arasında gösterildi.

KİMLİK VE PASAPORT ÇİPLERİ TÜRKİYE’DE ÜRETİLECEK

Planlanan üretim tesisleriyle birlikte kimlik kartları ve pasaportlarda kullanılan çiplerin Türkiye’de üretilmesi hedefleniyor.

Bununla birlikte üretimin yalnızca kamu belgelerinde kullanılan çiplerle sınırlı kalmaması, endüstriyel uygulamalarda ihtiyaç duyulan yarı iletkenlerin de yerli imkanlarla geliştirilmesi amaçlanıyor.

Bu kapsamda Türkiye'nin sadece üretim kapasitesini artırması değil, aynı zamanda çip tasarımı, AR-GE ve geliştirilen teknolojilerin ticarileştirilmesi alanlarında da daha güçlü bir ekosistem oluşturması planlanıyor.

HEDEF ÜRETİM KAPASİTESİNİ YUKARI TAŞIMAK

Türkiye’de çip teknolojileri konusunda halen TÜBİTAK BİLGEM ve Yarı İletken Teknolojileri Araştırma Laboratuvarı (YİTAL) üzerinden çalışmalar yürütülüyor.

Mevcut üretim kabiliyetlerinin geliştirilmesiyle birlikte 250 nanometre seviyesindeki üretim kapasitesinin OVP döneminde 110 nanometre seviyesine taşınması hedefleniyor.

Bu dönüşüm, Türkiye'nin çip teknolojisinde yalnızca tüketici konumunda kalmaması ve üretim zincirinin daha ileri aşamalarında yer alması açısından önem taşıyor.

ULUSAL ÇİP KONSORSİYUMU GÜNDEMDE

Çip ekosisteminin daha hızlı büyütülmesi amacıyla kamu desteğiyle çok ortaklı bir “Ulusal Çip Konsorsiyumu” oluşturulması da planlanıyor.

Konsorsiyum modeliyle kamu, özel sektör, araştırma kuruluşları ve ilgili teknoloji aktörlerinin aynı ekosistem içerisinde buluşturulması hedefleniyor.

Böylece Türkiye'nin ihtiyaç duyduğu kritik çiplerin geliştirilmesinde dışa bağımlılığın azaltılması, yerli yetkinliklerin artırılması ve yeni teknolojilerin sanayiye kazandırılması amaçlanıyor.

5 MİLYAR DOLARLIK ÇİP YATIRIMI

Türkiye'nin çip hamlesinde önemli destek mekanizmalarından biri de Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı tarafından yürütülen HIT-30 Yüksek Teknoloji Yatırım Programı olacak.

Çip yatırımlarına yönelik HIT-Çip çağrısı kapsamında 5 milyar dolarlık destek bütçesi ayrılırken, 65 nanometre veya daha ileri teknolojilerde yıllık en az 1 milyon pul üretim kapasitesi oluşturulması hedefleniyor.

Bu desteklerin, Türkiye'nin çip üretiminde ihtiyaç duyduğu altyapının kurulması ve özel sektör yatırımlarının hızlandırılması açısından önemli bir kaldıraç oluşturması bekleniyor.

MİLLİ İŞLEMCİLERLE DIŞA BAĞIMLILIK AZALTILACAK

Türkiye'nin çip stratejisi üretim tesisleriyle sınırlı tutulmuyor.

ÇAKIL ve ALP-EREN gibi milli işlemci projeleriyle, açık kaynaklı mimariler üzerinden güvenli işlemci çekirdeklerinin geliştirilmesi ve kritik teknolojilerde dışa bağımlılığın azaltılması hedefleniyor.

Bu çalışmaların özellikle savunma, haberleşme ve yüksek teknoloji gerektiren kritik sistemlerde Türkiye'nin kendi teknolojilerini geliştirme kapasitesine katkı sağlaması amaçlanıyor.

OTOMOTİV VE BEYAZ EŞYADA YERLİ ÇİP HEDEFİ

Türkiye'nin güçlü üretim alanları arasında bulunan otomotiv ve beyaz eşya sektörleri de çip stratejisinin önemli başlıkları arasında bulunuyor.

Bu sektörlerde kullanılan elektronik kontrol üniteleri, motor sürücüleri ve sensörler gibi bileşenlerde yerli çiplerin kullanım alanlarının genişletilmesi için çalışmalar yapılması planlanıyor.

Böylece küresel tedarik zincirlerinde yaşanabilecek yeni kırılmaların Türkiye'deki üretim üzerindeki etkisinin azaltılması hedefleniyor.

ÇİP STRATEJİSİ GENİŞ BİR EKOSİSTEME DÖNÜŞECEK

Türkiye'nin çip alanındaki hedefi yalnızca yeni fabrikalar kurmakla sınırlı değil.

Nitelikli insan kaynağı, test ve standart altyapısı, üniversitelerdeki araştırmalar, AR-GE merkezleri ve sanayi iş birliklerinin aynı çatı altında güçlendirilmesi planlanıyor.

Hazırlanacak eylem planlarıyla imalat sanayisi, enerji, tarım, sağlık ve ulaştırma gibi kritik sektörlerin ihtiyaçlarına yönelik yerli teknoloji çözümlerinin geliştirilmesi amaçlanıyor.

Yıl sonuna kadar hazırlanması öngörülen eylem planlarının, Ekonomi Koordinasyon Kurulu'nun değerlendirme ve kararına sunulmak üzere Cumhurbaşkanlığı Strateji ve Bütçe Başkanlığı'na iletilmesi planlanıyor.

Türkiye böylece kimlik ve pasaport çiplerinden sanayi elektroniğine, milli işlemcilerden savunma teknolojilerine kadar uzanan geniş bir alanda kendi çip ekosistemini oluşturmayı ve küresel yarı iletken yarışında daha güçlü bir konuma ulaşmayı hedefliyor.