COP31’İN GÜNDEMİ DEĞİŞİYOR: SIFIR ATIK İÇİN DÖNÜM NOKTASI

Sıfır Atık Vakfı Başkanı ve COP31 Yüksek Düzeyli İklim Şampiyonu Samed Ağırbaş, sıfır atık anlayışının artık yalnızca atıkların azaltılması veya geri dönüştürülmesi çerçevesinde değerlendirilmediğini belirterek, konunun doğrudan iklim politikalarının önemli unsurlarından biri haline geldiğini söyledi.

Ağırbaş, COP31’in sıfır atık yaklaşımı açısından bir dönüm noktası olacağını ifade ederken, zirvede döngüsel ekonomi, gıda israfının önlenmesi, plastik kirliliği ve atık kaynaklı metan emisyonlarının azaltılması gibi başlıkların öne çıkacağını bildirdi.

SIFIR ATIK İKLİM POLİTİKASININ PARÇASI HALİNE GELİYOR

Türkiye’de 2017 yılında Emine Erdoğan’ın öncülüğünde başlatılan Sıfır Atık Hareketi, geçen yıllar içerisinde yalnızca ulusal bir çevre projesi olmaktan çıkarak uluslararası alanda da savunuculuk alanı oluşturan bir yaklaşıma dönüştü.

Samed Ağırbaş, Türkiye’nin bu alandaki çalışmalarının küresel iklim gündeminde daha fazla karşılık bulmaya başladığını belirterek, sıfır atığın artık yalnızca atık yönetimi başlığı altında değerlendirilmediğine dikkat çekti.

Ağırbaş, “Sıfır atık artık bir atık azaltımından ziyade iklim politikası haline geldi” değerlendirmesinde bulundu.

Birleşmiş Milletler İklim Değişikliği Konferansları kapsamında geçmiş yıllarda atık konusunun iklim gündeminde yeterince ön plana çıkmadığını belirten Ağırbaş, COP31 ile birlikte bu tablonun değişeceğini ifade etti.

“COP31’de sıfır atık artık iklim ajandasının ana maddelerinin başında geliyor. Bu bağlamda COP31 sıfır atık için bir dönüm noktası olacak.” dedi.

METAN EMİSYONLARI VE DÖNGÜSEL EKONOMİ MASADA

COP31 kapsamında atık yönetiminin iklim değişikliğiyle mücadeledeki rolünün daha güçlü şekilde ele alınması hedefleniyor.

Bu kapsamda özellikle atık kaynaklı metan emisyonlarının azaltılması, kaynakların daha verimli kullanılması ve döngüsel ekonomi uygulamalarının yaygınlaştırılması gündemin önemli başlıkları arasında yer alacak.

Ağırbaş, atıkların metan emisyonları açısından önemli bir kaynak olduğuna işaret ederek, zirve kapsamında bu alanda çeşitli çalışmalar yürütüleceğini aktardı.

“ATIĞI ÜRETMEMEK EN BÜYÜK TERCİH OLMALI”

COP31’in önemli gündemlerinden birinin de plastik kirliliği olması bekleniyor.

Samed Ağırbaş, plastik sorununun çözümü için yalnızca tek bir kesimin değil, üreticilerden sektör temsilcilerine, finans kuruluşlarından yerel topluluklara kadar bütün paydaşların ortak hareket etmesi gerektiğini söyledi.

Ağırbaş, sıfır atık yaklaşımında yasaklardan ziyade toplumsal bilinç ve uzlaşının önemine vurgu yaptı.

Türkiye’nin plastik kullanımını azaltırken aynı zamanda doğada daha kolay çözünebilen alternatif ürünlerin geliştirilmesi konusunda önemli bir potansiyele sahip olduğunu belirten Ağırbaş, bu alanda çeşitli çalışma grupları oluşturduklarını açıkladı.

Atıkların yalnızca ortaya çıktıktan sonra yönetilmesinin yeterli olmadığını ifade eden Ağırbaş, çözümün öncelikle kaynağında aranması gerektiğini belirterek, “Atık krizi için bulacağımız en kolay çözümlerden biri atığı üretmemek” dedi.

Geri dönüşümün önemini de vurgulayan Ağırbaş, atıkların dönüştürülmesinin zorunlu olduğunu ancak asıl hedefin daha en başından atık oluşumunu azaltmak olması gerektiğini kaydetti.

TÜRKİYE’DE GERİ DÖNÜŞÜM ORANI YÜKSELDİ

Türkiye’de son yıllarda sıfır atık alanında önemli bir dönüşüm yaşandığını belirten Ağırbaş, bu çalışmaların COP31 sürecine de zemin hazırladığını söyledi.

Ağırbaş, 2017 yılında başlayan Sıfır Atık Hareketi kapsamında geri dönüşüm oranlarında önemli artış sağlandığını belirterek, Türkiye’de geri dönüşüm oranının yüzde 10’lardan yüzde 30’lara yükseldiğini ifade etti.

Türkiye’nin sıfır atık konusunda elde ettiği deneyimin, Antalya’da düzenlenecek COP31 kapsamında uluslararası alana taşınması hedefleniyor.

COP32 İÇİN DE ŞİMDİDEN HAZIRLIK BAŞLADI

Sıfır atık çalışmalarının yalnızca COP31 ile sınırlı kalmaması için COP32 sürecine yönelik hazırlıkların da şimdiden başladığı bildirildi.

Samed Ağırbaş, Etiyopya’nın başkenti Addis Ababa’da düzenlenecek COP32 öncesinde bu ülkeyle işbirliği anlaşmaları imzaladıklarını ve görev alacak personele eğitim verdiklerini aktardı.

Ağırbaş ayrıca COP31 kapsamında bir dijital koordinasyon merkezi oluşturduklarını açıkladı.

Merkeze 1.000’den fazla kurumun başvurduğunu belirten Ağırbaş, kurumların sorunlarını doğrudan aktardığını, ekiplerin ise gerçekleştirilen görüşmeler doğrultusunda çözüm önerileri geliştirdiğini söyledi.

“ALINAN KARARLARIN SAHADA KARŞILIĞI OLMALI”

COP toplantılarında alınan kararların uygulamaya geçirilmesinin önemine dikkat çeken Ağırbaş, zirvelerin yalnızca kararların alındığı organizasyonlar olarak kalmaması gerektiğini ifade etti.

Ağırbaş, vatandaşların ve yerel aktörlerin sürece dahil edilmesiyle alınan kararların sahadaki karşılığının güçlenebileceğini belirtti.

Bu yaklaşım kapsamında COP31 sonrasında COP32’ye geçiş sürecinin de koordineli şekilde yürütülmesi planlanıyor.

ANTALYA’DA YEREL YÖNETİMLER DE GÜNDEMDE

COP31 kapsamında Birleşmiş Milletler ile birlikte yerel yönetimleri ilgilendiren panel ve oturumlar da düzenlenecek.

Bu toplantılarda belediyelerin iklim değişikliğiyle mücadeledeki rolü, atık yönetimi ve döngüsellik modelleri ele alınacak.

Ağırbaş, COP31 kapsamında belediye başkanlarıyla küresel atık yönetimi konusunda görüşmeler gerçekleştirileceğini, döngüsel ekonomi alanında farklı modellerin ortaya konulacağını ve uluslararası ölçekte çeşitli çözüm önerilerinin paylaşılacağını bildirdi.

ANTALYA, KÜRESEL İKLİM GÜNDEMİNİN MERKEZİNDE

9-20 Kasım 2026 tarihleri arasında Antalya’da gerçekleştirilecek COP31, Türkiye açısından olduğu kadar küresel iklim politikaları açısından da önemli bir buluşma niteliği taşıyacak.

Zirvede sıfır atık, döngüsel ekonomi, plastik kirliliği, gıda israfı ve metan emisyonlarının azaltılması gibi başlıkların öne çıkması beklenirken, Türkiye’nin yıllardır yürüttüğü sıfır atık çalışmalarının uluslararası platformda daha geniş bir zeminde ele alınması hedefleniyor.

Sıfır Atık Vakfı Başkanı ve COP31 Yüksek Düzeyli İklim Şampiyonu Samed Ağırbaş’ın açıklamaları, Antalya’da düzenlenecek zirvenin yalnızca iklim değişikliğinin etkilerini tartışan bir toplantı olmayacağını; atığın oluşmadan önlenmesi, kaynakların verimli kullanılması ve döngüsel ekonominin güçlendirilmesi gibi başlıkların da küresel gündemde daha fazla yer bulacağını ortaya koydu.