SAVAŞIN FATURASI DÜNYAYA: TARIM VE TURİZM ALARMDA

Antalya Ticaret Borsası’nın Mart ayı olağan meclis toplantısında konuşan Antalya Ticaret Borsası (ATB) Başkanı Ali Çandır, Ortadoğu’daki savaşın insani ve çevresel yıkımının yanı sıra ekonomik etkilerinin de giderek büyüdüğünü vurguladı. Çandır, “Savaşın bedeli yalnızca ekonomik tablolarla değil, insan hayatı ve doğada açtığı derin yaralarla ölçülür” dedi.

Çandır, savaşın artık sadece askeri ya da siyasi bir mesele olmaktan çıktığını belirterek, enerji piyasalarından tarıma, ticaret hatlarından turizme kadar geniş bir alanda zincirleme etki yarattığını ifade etti. Türkiye’nin coğrafi konumu nedeniyle bu süreçten doğrudan etkilendiğini dile getiren Çandır, Antalya’nın ise tarım ve turizm kimliği nedeniyle en fazla etkilenen şehirlerden biri olduğunu söyledi.

ENERJİ FİYATLARI TARIMI ZORLUYOR

Savaşın en belirgin etkisinin maliyet artışı olduğunu belirten Çandır, enerji fiyatlarındaki yükselişin mazot, gübre ve diğer tüm tarımsal girdilere doğrudan yansıdığını ifade etti. Antalya’nın yoğun örtüaltı üretim yapısı nedeniyle bu artışlardan daha fazla etkilendiğini belirten Çandır, artan maliyetlerin rekabet gücünü ciddi şekilde zayıflattığını ve üretimi tehdit ettiğini söyledi.

DIŞA BAĞIMLILIK KIRILGANLIĞI ARTIRIYOR

Türkiye’nin tarımsal üretimde birçok girdide dışa bağımlı olduğuna dikkat çeken Çandır, zirai ilaçtan yeme kadar birçok alanda ithalata dayalı yapının sektörü kırılgan hale getirdiğini vurguladı. Üreticinin artan maliyet yükünü taşıyamaz hale geldiğini belirten Çandır, tarımsal üretimin sürdürülebilirliği için acil destek ve yapısal düzenleme gerektiğini ifade etti.

TEDARİK ZİNCİRİ RİSK ALTINDA

Çandır, savaşın tedarik güvenliğini de tehdit ettiğini belirterek, enerji ve lojistikte yaşanan aksaklıkların üretim süreçlerini sekteye uğrattığını söyledi. Tarımda zaman kaybının telafisinin olmadığını vurgulayan Çandır, girdilerin zamanında ulaşmaması durumunda üretim ve verimin ciddi şekilde düşeceğine dikkat çekti.

Avrupa Birliği’nin tedarik zincirlerini güvenli ortaklar üzerinden yeniden şekillendirme hedefinin önemine değinen Çandır, “Made in EU” düzenlemesinde Türkiye’nin yer almasının stratejik fırsatlar sunduğunu ancak ek maliyet risklerini de beraberinde getirdiğini belirtti.

İHRACATTA REKABET GÜCÜ ZAYIFLIYOR

Artan navlun maliyetlerinin ihracat üzerindeki baskıyı artırdığını söyleyen Çandır, Antalya’nın güçlü üretim kapasitesine rağmen maliyet yükü nedeniyle rekabet avantajını kaybetme riskiyle karşı karşıya olduğunu ifade etti. Çandır, ihracatçıyı koruyacak ve maliyetleri dengeleyecek önlemlerin gecikmeden hayata geçirilmesi gerektiğini vurguladı.

TARIMDAKİ DARALMA YAPISAL SORUN

2025 yılı verilerine göre tarım sektörünün yüzde 8,8 daraldığını hatırlatan Çandır, bu küçülmenin yalnızca iklim koşullarıyla açıklanamayacağını, sorunun yapısal olduğunu söyledi. Son 25 yılda tarımın sık sık daralma yaşadığına dikkat çeken Çandır, sektörün genel ekonomiye kıyasla yarı hızda büyüdüğünü ifade etti.

YÖREX’E DAVET

Konuşmasının sonunda YÖREX Fuarı’na da değinen Çandır, 22–26 Nisan tarihleri arasında ANFAŞ Fuar Alanı’nda düzenlenecek organizasyona tüm üretici ve vatandaşları davet etti. Çandır, yerel ürünlerin ekonomiye kazandırılması açısından YÖREX’in önemli bir platform olduğunu belirtti.